Cầm một pho tượng Mẹ bằng ngọc trên tay, cảm giác đầu tiên là mát. Cái mát ấy giữ khá lâu, không ấm lên ngay như nhựa hay composite. Đưa tượng ra chỗ có nắng, xoay nhẹ, sẽ thấy vân ngọc chạy bên trong như làn khói, chỗ đậm chỗ nhạt, không pho nào giống pho nào. Nhiều anh chị đến xưởng chỉ định xem cho biết, cầm lên rồi lại không muốn đặt xuống.
Tượng Đức Mẹ bằng ngọc quý mấy năm nay được hỏi nhiều, nhất là để đặt bàn thờ gia đình, làm quà mừng thượng thọ, kỷ niệm hôn phối, hay dâng cho nhà nguyện. Nhưng cũng vì được chuộng nên hàng giả, hàng gọi sai tên khá nhiều. Bài này mình kể những gì anh em ở xưởng biết, để anh chị chọn cho đúng.
Điều cần biết trước: tượng Đức Mẹ bằng ngọc quý thường làm từ ngọc onyx, ngọc bích, thạch anh hồng, thạch anh trắng và một số loại đá ngọc khác. Mỗi loại cho kích thước tối đa khác nhau, vì khối ngọc lớn rất hiếm. Thạch anh thường chỉ làm tượng nhỏ để bàn. Ngọc onyx là loại làm được cỡ lớn nhất, từ để bàn đến 1m5 hoặc cao hơn. Ngọc thật mát tay, nặng tay, vân tự nhiên không lặp lại.
Các loại ngọc hay dùng làm tượng Đức Mẹ
Ngọc onyx
Trong nghề tượng, “ngọc onyx” thường chỉ loại đá có vân chạy thành dải, màu trắng sữa, vàng mật, xanh lá nhạt, hồng đào. Đá này mềm hơn ngọc bích nên dễ tạc nét mặt, nếp áo, và tìm được khối lớn hơn. Khi đánh bóng, onyx có độ trong, để ánh sáng lọt qua ở những chỗ mỏng. Tượng Mẹ Ban Ơn, Mẹ Fatima, Mẹ Lộ Đức bằng onyx trắng hoặc xanh nhạt là những mẫu xưởng làm nhiều nhất. Nhược điểm là onyx khá nhạy với axit và dễ trầy hơn, nên hợp đặt trong nhà.
Ngọc bích
Ngọc bích màu xanh lục, từ xanh nhạt đến xanh đậm, rất dai và cứng. Tượng ngọc bích có vẻ trầm, sang, cầm nặng tay. Vì cứng và khối lớn hiếm, tượng ngọc bích thường ở cỡ nhỏ và vừa, công tạc lâu hơn onyx nhiều, giá cũng cao hơn hẳn. Gương mặt Mẹ trên ngọc bích nhìn hiền nhưng ít chi tiết nhỏ, vì đá không cho phép tạc quá mảnh.
Thạch anh hồng và thạch anh trắng
Thạch anh hồng có màu hồng phấn dịu, nhiều người thích làm tượng Mẹ tặng con gái, tặng mẹ. Thạch anh trắng trong như nước đá, có loại đục như sữa. Thạch anh rất cứng nhưng hay có vết rạn bên trong, khối liền sạch thường nhỏ. Vì vậy tượng thạch anh hợp cỡ mini đặt xe, để bàn học, bàn làm việc, thường dưới vài chục phân. Ai cần tượng nhỏ có thể xem thêm bài tượng Đức Mẹ nhỏ.
Một số đá ngọc khác
Ngoài ra còn có ngọc hoàng long màu vàng, đá ngọc xanh có đốm, một số loại đá ngọc nhập khẩu. Mỗi loại một vẻ. Khi xưởng giới thiệu, anh em luôn nói rõ tên đá, nguồn gốc ước chừng, và đá đó hợp để trong nhà hay chịu được ngoài trời.
Cách nhận biết tượng Đức Mẹ bằng ngọc thật
Hàng giả phổ biến là tượng đúc bằng bột đá trộn keo, hoặc nhựa pha màu giả vân ngọc. Nhìn qua ảnh thì rất khó phân biệt. Mấy cách đơn giản anh chị tự kiểm tra được:
- Cầm lên thấy mát và giữ mát lâu. Nhựa, keo ấm lên nhanh khi nắm trong tay.
- Nặng tay so với kích thước. Tượng giả thường nhẹ hơn hẳn.
- Vân không lặp lại, không đều tăm tắp. Hàng đúc khuôn hay có vân giống nhau giữa các tượng cùng mẫu.
- Soi đèn pin sát vào chỗ mỏng, ngọc thật thấy vân và độ trong bên trong. Hàng giả có khi thấy bọt khí li ti.
- Nhìn đáy tượng: ngọc thật đáy thường được mài phẳng, thấy rõ thớ đá; hàng đúc hay có vết bavia, lỗ rót.
Những cách trên chỉ giúp loại hàng giả lộ liễu. Với tượng giá trị cao, anh chị có thể nhờ nơi giám định đá quý uy tín kiểm tra. Đừng tự cạo, tự nhỏ axit lên tượng thánh để thử, vừa không chắc đúng vừa làm hỏng tượng.
Kích thước tượng Đức Mẹ ngọc làm được
Ở cỡ 10 đến 30cm, hầu hết các loại ngọc đều làm được, hợp đặt xe, bàn học, làm quà. Cỡ 40 đến 80cm hợp bàn thờ gia đình, phòng khách, lúc này chủ yếu là onyx và một số đá ngọc khối khá. Cỡ 1m đến 1m5 thường chỉ còn onyx và vài loại đá ngọc có khối lớn, dùng cho nhà nguyện, phòng khách rộng, sảnh nhà dòng. Từ 1m5 trở lên thì khối liền rất hiếm, có khi phải ghép, thời gian tìm đá lâu, giá tăng nhanh. Xưởng luôn báo thật khả năng trước khi nhận. Trường hợp cỡ lớn hẳn, anh chị có thể đọc bài tượng Chúa Giêsu bằng ngọc quý cao 3m để thấy những khó khăn thật.
Như các bài khác, chiều cao ở đây là chiều cao tượng, chưa tính đế. Tượng ngọc để bàn thờ thường có thêm đế gỗ hoặc đế đá màu khác cho nổi.
Giữ gìn tượng ngọc
Tượng ngọc không cầu kỳ, chỉ cần tránh vài thứ. Lau bụi bằng khăn mềm hơi ẩm, rồi lau khô. Tránh nước tẩy, nước chanh, giấm, vì onyx và các loại đá gốc vôi bị axit làm mờ bóng. Đừng đặt nến cháy sát tượng, khói làm ố và nhiệt làm rạn đá. Khi dời bàn thờ, bọc tượng trong khăn dày, ôm phần thân, không nhấc bằng tay hay đầu tượng. Tượng đặt gần cửa sổ nắng gắt lâu ngày có thể nhạt màu ở một số loại ngọc, nên chọn chỗ có ánh sáng dịu.
Để tượng ngoài trời thì xưởng không khuyến khích với ngọc. Ai muốn tượng Mẹ ngoài sân nên chọn đá trắng, xem thêm bài tượng Đức Mẹ bằng đá trắng, ngọc quý để so sánh.
Nếu chỉ cần một món ngọc nhỏ để mang theo người hay treo trong xe, anh chị xem mẫu quà tặng Công giáo bằng ngọc.
Mấy câu anh chị hay hỏi xưởng
Tượng ngọc có làm phép được không?
Được, giống như mọi tượng thánh khác. Giá trị của tượng nằm ở lòng tôn kính Mẹ, chất liệu chỉ là cách mình dâng điều đẹp nhất cho Mẹ.
Tượng ngọc có vẽ màu áo Mẹ không?
Thường không. Người ta chọn ngọc vì màu và vân tự nhiên, nên để nguyên. Một số tượng có viền nhũ vàng nhẹ ở mép áo hoặc vương miện.
Tượng ngọc có gửi ra nước ngoài được không?
Được. Xưởng đóng hộp lót mút hoặc thùng gỗ tùy kích thước. Ngọc giòn ở chỗ mỏng nên khâu đóng gói rất cẩn thận.
Giá tượng Đức Mẹ ngọc tính thế nào?
Tùy loại ngọc, kích thước khối đá và độ chi tiết của mẫu. Anh chị gửi mẫu và cỡ mong muốn, xưởng sẽ báo giá cụ thể.
Ngọc đẹp là ơn trời đất, tay thợ chỉ làm cho vẻ đẹp ấy hiện ra thành dung nhan Mẹ. Mong anh chị chọn được một pho tượng ưng lòng, để mỗi tối cả nhà quây quần lần chuỗi trước Mẹ. Cần xem ngọc thật, nghe tư vấn kỹ, anh chị liên hệ Xưởng tượng Công Giáo Beconi qua hotline/Zalo trên website catholicvn.com hoặc nhắn tin fanpage Beconi.
