“Nút thắt do sự bất tuân của Evà đã được tháo gỡ nhờ sự vâng phục của Maria. Điều trinh nữ Evà đã buộc lại vì cứng lòng tin, thì Trinh Nữ Maria đã tháo ra nhờ lòng tin.”
Câu này của thánh Irênê, giám mục thành Lyon, viết từ thế kỷ thứ hai. Gần mười lăm thế kỷ sau, một họa sĩ người Đức vẽ lại đúng ý ấy thành hình: Đức Mẹ đứng giữa trời, hai tay kiên nhẫn gỡ từng nút trên một dải ruy băng dài. Hình ảnh đó ngày nay được gọi là Đức Mẹ tháo gỡ nút thắt, và tượng Đức Mẹ tháo gỡ nút thắt đang được nhiều gia đình Việt tìm đặt, nhất là những nhà đang có chuyện rối ren chưa biết gỡ từ đâu.
Những điều chắc chắn về hình ảnh này: bản gốc là bức tranh sơn dầu vẽ khoảng năm 1700, của họa sĩ Johann Georg Schmidtner, hiện treo tại nhà thờ Thánh Phêrô (St. Peter am Perlach) ở thành phố Augsburg, nước Đức. Lòng sùng kính lan rộng ra thế giới phần lớn nhờ cố Giáo hoàng Phanxicô. Khi còn là linh mục Jorge Mario Bergoglio, ngài thấy bức tranh trong thời gian ở Đức và mang hình ảnh này về Argentina. Ý nghĩa của hình ảnh dựa trên lời thánh Irênê: sự vâng phục và lòng tin của Mẹ gỡ ra nút thắt tội lỗi mà Evà đã buộc.
Nút thắt nào Mẹ tháo gỡ
Ngồi nghĩ một chút thì thấy ai cũng có nút thắt. Vợ chồng giận nhau lâu ngày không ai mở lời. Con cái nghiện ngập, bỏ đạo. Nợ nần chồng chất. Một mối hận trong họ hàng kéo mấy chục năm. Có khi là nút thắt trong lòng mình, một tội cứ xưng rồi lại phạm.
Tội lỗi, theo cách nghĩ của thánh Irênê, giống như sợi dây bị thắt rối. Evà nói “không” với Thiên Chúa, sợi dây thắt lại. Mẹ Maria nói “xin vâng”, sợi dây được gỡ ra. Mẹ không cắt đứt sợi dây, Mẹ gỡ từng nút một, kiên nhẫn như người mẹ ngồi gỡ cuộn chỉ rối cho con. Điều mình xin với Mẹ cũng vậy. Mình không xin phép lạ ào một cái, mình xin Mẹ ngồi xuống cạnh mình mà gỡ.
Đọc bức tranh gốc ở Augsburg
Muốn làm tượng cho đúng, xưởng phải hiểu bức tranh trước. Ở giữa là Đức Mẹ, áo đỏ, khoác áo choàng xanh dài bay lên, đầu có vòng mười hai ngôi sao. Phía trên đầu Mẹ là chim bồ câu, hình ảnh Chúa Thánh Thần. Một bên có thiên thần đưa cho Mẹ dải ruy băng đầy nút thắt. Bên kia, thiên thần khác nhận lại phần ruy băng đã được gỡ thẳng, buông dài mềm mại. Hai tay Mẹ ở ngay giữa, đang gỡ một nút.
Dưới chân Mẹ là con rắn bị đạp đầu, gợi lại lời Chúa phán trong sách Sáng Thế về người nữ sẽ đạp đầu con rắn. Mẹ đứng trên vầng trăng, giống hình ảnh người phụ nữ trong sách Khải Huyền. Quanh Mẹ còn có nhiều thiên thần nhỏ. Ở phần dưới cùng bức tranh có một cảnh nhỏ, người ta thường hiểu là Tôbia đi đường cùng Tổng lãnh thiên thần Raphael.
Từ Augsburg tới Buenos Aires
Bức tranh nằm yên ở Augsburg gần ba thế kỷ, chủ yếu người dân địa phương biết đến. Vào thập niên 1980, cha Bergoglio sang Đức học tập một thời gian, gặp bức tranh và mang các tấm ảnh in về Argentina. Từ đó lòng kính Mẹ tháo gỡ nút thắt lan ra ở Buenos Aires, rồi khắp châu Mỹ Latinh. Khi ngài được chọn làm Giáo hoàng năm 2013, người Công giáo khắp nơi, trong đó có Việt Nam, biết đến tước hiệu này nhiều hơn.
Làm tượng Đức Mẹ tháo gỡ nút thắt: tượng tròn hay phù điêu
Xưởng phải nói thật với anh chị: bức tranh gốc có rất nhiều chi tiết bay bổng, áo choàng tung, thiên thần lơ lửng, dải ruy băng mảnh và dài. Đưa nguyên tất cả lên một pho tượng tròn là việc khó, nhất là khi làm bằng đá.
Vì vậy xưởng thường gợi ý hai hướng.
Hướng thứ nhất là tượng tròn đơn giản hóa. Mẹ đứng trên vầng trăng, đạp rắn, hai tay cầm dải ruy băng có vài nút thắt rõ ràng. Thiên thần bỏ bớt hoặc chỉ làm một thiên thần nhỏ dưới chân. Dải ruy băng phải làm dày hơn trong tranh để tượng bền, nhất là với đá. Kiểu này hợp để bàn thờ gia đình, cỡ từ 30cm đến 80cm.
Hướng thứ hai là phù điêu, giữ gần như đủ bố cục bức tranh: Mẹ, hai thiên thần, chim bồ câu, mười hai ngôi sao, dải ruy băng. Phù điêu nổi trên tấm đá trắng hoặc composite, treo tường phòng khách, gắn trên vách nhà nguyện, hay ốp mặt trước bệ đài Mẹ. Phù điêu đá cẩm thạch trắng để nguyên màu nhìn rất thanh. Phù điêu composite thì có thể vẽ tay đủ màu đỏ, xanh như tranh gốc.
Với tượng đá, chỗ khó nhất là dải ruy băng. Ruy băng mảnh, vắt ngang qua tay Mẹ, nếu tạc mỏng như vải thì chỉ cần va nhẹ là gãy. Anh em thợ phải để ruy băng tựa vào thân áo ở vài điểm, vừa giữ dáng mềm vừa đủ chắc. Đá trắng Nghệ An và đá cẩm thạch đều làm được. Ai thích ngọc có thể đặt Mẹ bằng ngọc onyx cỡ nhỏ để bàn, cỡ lớn thì xưởng khuyên dùng đá trắng cho bền.
Với tượng composite vẽ tay, ruy băng có thể làm thanh mảnh hơn và tô màu trắng ngà, các nút thắt đánh bóng nhẹ cho nổi khối. Màu áo theo tranh gốc là đỏ trong, xanh ngoài.
Ai muốn tìm hiểu thêm về cách xưởng tạc tượng từ một bức tranh hay một tấm ảnh có thể đọc bài đặt làm tượng Đức Mẹ theo yêu cầu, và bài về điêu khắc tượng đá trắng, đá quý theo yêu cầu.
Đặt tượng ở đâu và cầu nguyện thế nào
Tượng tròn đặt trên bàn thờ gia đình, vị trí dành cho Đức Mẹ là bên phải Thánh giá, tức bên trái người đứng nhìn vào. Nếu nhà đã có tượng Mẹ khác, anh chị có thể đặt Mẹ tháo gỡ nút thắt ở góc cầu nguyện riêng hoặc dùng phù điêu treo tường cho gọn.
Nhiều gia đình có thói quen viết nút thắt của mình ra một mảnh giấy nhỏ, đặt dưới chân tượng, rồi đọc kinh cầu Đức Mẹ tháo gỡ nút thắt hoặc làm tuần cửu nhật chín ngày. Không có luật buộc phải làm vậy, đó chỉ là cách giúp mình gọi tên điều đang rối để trao cho Mẹ.
Các mẫu tượng Mẹ Tháo Gỡ Nút Thắt xưởng đang làm, anh chị xem ở trang tượng Đức Mẹ Tháo Gỡ Nút Thắt.
Câu hỏi thường gặp
Bức tranh Đức Mẹ tháo gỡ nút thắt gốc ở đâu?
Ở nhà thờ Thánh Phêrô (St. Peter am Perlach) tại Augsburg, Đức. Tranh được vẽ khoảng năm 1700, người ta thường ghi tác giả là họa sĩ Johann Georg Schmidtner.
Đức Mẹ tháo gỡ nút thắt có phải một lần hiện ra như Lộ Đức, Fatima không?
Không. Đây là một hình ảnh sùng kính bắt nguồn từ bức tranh và từ suy niệm của thánh Irênê, không gắn với một biến cố hiện ra nào.
Tượng Đức Mẹ tháo gỡ nút thắt có đặt ngoài trời được không?
Được, nếu làm bằng đá. Tượng ngoài trời xưởng sẽ làm ruy băng dày, ít chi tiết rời, và gắn neo chắc vào bệ.
Cỡ nào hay được đặt?
Để bàn thờ gia đình thường 30 đến 60cm. Phù điêu treo tường hay làm từ 40cm đến 1m chiều cao. Cỡ lớn hơn cho nhà nguyện, anh chị liên hệ xưởng để tính riêng.
Gia đình nào cũng có lúc rối như cuộn chỉ. Xin Mẹ ngồi xuống bên nhà mình, gỡ cho từng nút một, chậm thôi cũng được, miễn là gỡ ra. Anh chị muốn đặt tượng hoặc phù điêu Đức Mẹ tháo gỡ nút thắt, cứ liên hệ Xưởng tượng Công Giáo Beconi qua hotline/Zalo trên website catholicvn.com hoặc nhắn tin fanpage Beconi để xem mẫu và nhận báo giá theo kích thước, chất liệu.
