Trong Tin Mừng, Thánh Giuse không nói một lời nào. Ngài chỉ nghe, rồi đứng dậy làm. Có lẽ vì vậy mà tượng Thánh Giuse đứng ở sân nhà thờ luôn cho người ta cảm giác vững vàng, lặng lẽ, như một người cha đang canh nhà. Mấy năm gần đây xưởng nhận khá nhiều yêu cầu làm tượng Thánh Giuse bằng đá cao 2m, phần lớn từ các giáo xứ, giáo họ có bổn mạng là Thánh Giuse, hoặc từ các dòng tu muốn dựng đài Thánh Giuse đối diện đài Đức Mẹ.
Tượng cao 2m đặt ngoài trời là một công trình nhỏ, chứ không đơn thuần là mua một pho tượng. Anh chị nên biết trước vài việc.
Nói gọn cho anh chị dễ nắm: tượng Thánh Giuse bằng đá cao 2m thường dùng cho sân nhà thờ, đài Thánh Giuse, khuôn viên nhà dòng. Mẫu phổ biến là Thánh Giuse bồng Chúa Hài Đồng, Thánh Giuse cầm cành huệ, Thánh Giuse thợ và Thánh Giuse ngủ. Giáo hội mừng lễ Thánh Giuse Bạn Trăm Năm Đức Maria ngày 19/3 và lễ Thánh Giuse Thợ ngày 1/5. Tượng 2m bằng đá nặng hàng tấn, cần móng bê tông, chốt neo và xe cẩu khi lắp. Chiều cao 2m thường tính riêng phần tượng, chưa gồm bệ.
Bốn mẫu tượng Thánh Giuse hay được chọn
Thánh Giuse bồng Chúa Hài Đồng
Đây là mẫu được đặt nhiều nhất. Thánh Giuse đứng, một tay bồng Chúa Hài Đồng, tay kia có khi cầm cành huệ, có khi đỡ chân Chúa. Hình ảnh người cha che chở con rất gần gũi với các gia đình. Ở cỡ 2m, gương mặt Chúa Hài Đồng khá lớn nên thợ có thể tạc nét cười, bàn tay nhỏ xíu rõ ràng.
Thánh Giuse cầm cành huệ
Cành huệ là dấu chỉ sự trong sạch, khiết tịnh của Thánh Giuse. Mẫu này trang nghiêm, đứng thẳng, hợp đặt trước nhà dòng hoặc chủng viện. Cành huệ bằng đá mảnh và dài, nên xưởng thường cho cành tựa sát vào ngực hoặc vai tượng để khỏi gãy, nhất là khi đặt ngoài trời.
Thánh Giuse thợ
Thánh Giuse mặc áo lao động, tay cầm búa, cưa, thước hoặc tựa vào bàn mộc, đôi khi có cậu bé Giêsu đứng phụ bên cạnh. Lễ Thánh Giuse Thợ ngày 1/5 do Đức Piô XII thiết lập năm 1955, để người lao động có một vị thánh bảo trợ. Các giáo xứ vùng công nhân, khu công nghiệp rất thích mẫu này.
Thánh Giuse ngủ
Mẫu này nhắc lại những lần Thánh Giuse được thiên thần báo mộng và lập tức vâng lời. Cố Giáo hoàng Phanxicô từng kể ngài để một tượng Thánh Giuse ngủ trên bàn làm việc, có chuyện gì lo thì viết giấy đặt dưới tượng. Từ đó mẫu tượng được nhiều người biết đến. Tuy nhiên tượng Giuse ngủ thường làm cỡ nhỏ để bàn, đặt xe, xưởng có bài riêng về tượng Thánh Giuse ngủ đặt trên ô tô. Làm cỡ lớn thì thành dáng nằm dài, ít khi hợp với đài cao 2m. Nếu giáo xứ muốn, xưởng sẽ tư vấn bố cục riêng.
Tượng Thánh Giuse bằng đá cao 2m đặt ở đâu cho đẹp
Trong khuôn viên nhà thờ, đài Thánh Giuse thường đặt cân đối với đài Đức Mẹ, ví dụ hai bên mặt tiền, hoặc hai góc sân. Nếu giáo xứ đã có tượng Mẹ thì nên đo chiều cao tượng Mẹ cùng bệ, để tượng Thánh Giuse tương xứng, đừng lớn lấn át tượng Mẹ. Bộ tượng cùng một loại đá, cùng tay thợ sẽ hài hòa hơn nhiều.
Tượng 2m nhìn đẹp nhất từ khoảng cách vài mét trở lên. Vì vậy trước đài nên có khoảng sân trống để giáo dân đứng đọc kinh, dâng hoa vào tháng Ba kính Thánh Giuse. Phía sau tượng nên là tường, hàng cây thấp hoặc khoảng trời, tránh để sau lưng tượng là bãi xe hay mái tôn.
Chọn khối đá và tạc tượng
Với tượng 2m ngoài trời, xưởng tượng Beconi thường dùng đá trắng Nghệ An hoặc đá xanh. Đá trắng sáng, trang nhã, hợp với tượng Mẹ đã có sẵn bằng đá trắng. Đá xanh màu trầm, rất bền với mưa nắng, hợp với nhà thờ đá kiểu cổ ở miền Bắc. Đá cẩm thạch nhập cũng làm được, nhưng khối lớn giá cao, ít giáo xứ chọn cho ngoài trời.
Thánh Giuse là tượng có dáng gọn, áo choàng dài phủ xuống, nên thường tạc được từ một khối đá liền. Khối đá thô phải lớn hơn tượng ở mọi chiều. Thợ chọn khối không có vết nứt ngầm, không có vân đen chạy ngang qua chỗ sẽ là gương mặt. Việc chọn đá kỹ hay không quyết định một nửa vẻ đẹp của tượng. Phần gương mặt, bàn tay và Chúa Hài Đồng luôn do thợ chính làm sau cùng. Các loại đá và cách so sánh, anh chị xem thêm ở bài tượng Công giáo bằng đá.
Móng, bệ và cẩu lắp
Đây là phần nhiều giáo xứ chưa lường trước. Tượng 2m bằng đá nặng hàng tấn, cộng thêm bệ, nên không thể đặt trên nền sân lát gạch thông thường. Các bước xưởng hay làm cùng ban hành giáo như sau:
- Khảo sát chỗ đặt: nền đất, đường xe vào, có dây điện hay cây lớn vướng cần cẩu không.
- Đổ móng bê tông cốt thép theo tư vấn của thợ xây hoặc kỹ sư địa phương, chờ đủ ngày cho móng cứng.
- Xây hoặc lắp bệ, chừa sẵn lỗ để cắm chốt neo inox vào đế tượng.
- Xe tải chở tượng trong thùng gỗ, xe cẩu nâng tượng lên bệ, cân chỉnh cho thẳng, cố định chốt.
- Hoàn thiện mạch nối, vệ sinh tượng, lắp đèn chiếu nếu có.
Ngày cẩu lắp nên chọn ngày khô ráo, sân thông thoáng. Anh chị chuẩn bị chỗ để xe cẩu đứng vững, cách bệ không quá xa. Nhà thờ trong hẻm sâu thì phải tính trước, có khi phải mượn đường nhà dân bên cạnh. Chuyện chân đế, xưởng đã viết kỹ ở bài chân đế tượng Đức Mẹ, tượng Thánh Giuse cũng áp dụng tương tự.
Mẫu Thánh Giuse bế Chúa Hài Đồng ở các cỡ nhỏ hơn, anh chị xem ở trang tượng Thánh Giuse bế Chúa.
Mấy câu anh chị hay hỏi xưởng
Tượng Thánh Giuse 2m mất bao lâu mới xong?
Thường tính bằng tháng, vì gồm cả duyệt mẫu, chọn đá, tạc, hoàn thiện và chuẩn bị móng. Giáo xứ muốn khánh thành đúng lễ 19/3 hay 1/5 nên liên hệ từ sớm.
Có làm tượng Thánh Giuse bằng composite cỡ 2m không?
Có. Composite nhẹ hơn nhiều, lên màu áo nâu, áo xanh rất đẹp, hợp khi chỗ đặt khó đưa cẩu vào. Nhưng nếu đặt ngoài trời lâu dài và muốn ít bảo trì thì đá vẫn bền hơn.
Có khắc chữ lên bệ được không?
Được. Nhiều nơi khắc “Thánh Giuse, xin cầu cho chúng con” hoặc tên ân nhân, năm khánh thành. Chữ khắc chìm trên đá rồi sơn nhũ sẽ bền lâu.
Tượng Thánh Giuse nên đứng bên nào so với tượng Đức Mẹ?
Trong nhà thờ và bàn thờ, thường tượng Đức Mẹ ở bên phải Chúa, Thánh Giuse ở bên trái Chúa. Ngoài sân thì tùy bố cục khuôn viên, cha xứ sẽ quyết định cho hợp.
Thánh Giuse được Đức Piô IX tôn phong làm Bổn mạng Giáo hội hoàn vũ năm 1870, và ngài vẫn là người cha thầm lặng của biết bao gia đình. Có một đài Thánh Giuse vững chãi trong sân nhà thờ, con cái giáo xứ như có thêm chỗ để chạy đến. Giáo xứ, nhà dòng nào cần tư vấn, cứ liên hệ Xưởng tượng Công Giáo Beconi qua hotline/Zalo trên website catholicvn.com hoặc nhắn tin fanpage Beconi, anh em xưởng sẽ trao đổi cụ thể và hẹn khảo sát khi cần.
