Mùa mưa bão năm nào xưởng cũng nhận vài cuộc gọi giống nhau. Tượng Mẹ ngoài sân bị gió quật ngã, sứt tay, mẻ mũi, có khi gãy ngang cổ. Hỏi kỹ thì tượng không có lỗi gì, lỗi nằm ở cái chân đế tượng Đức Mẹ: bệ quá nhỏ, quá cao, hoặc tượng chỉ đặt lên chứ không gắn gì cả. Nhìn tượng Mẹ nằm nghiêng dưới đất, ai trong nhà cũng xót.
Nên hôm nay mình viết riêng về cái bệ. Nghe thì nhỏ, nhưng nó quyết định tượng đứng có vững không, có cân với khung cảnh không, và có trang nghiêm không.
Nói gọn cho anh chị dễ nhớ: chân đế tượng Đức Mẹ nên rộng hơn đế tượng mỗi bên vài phân, chiều cao bệ thường bằng khoảng một phần ba đến một nửa chiều cao tượng, làm bằng chất liệu hợp với nơi đặt (ngoài trời dùng đá, xây gạch ốp đá hoặc bê tông; trong nhà dùng gỗ, đá, composite), và ngoài trời thì bắt buộc phải có neo hoặc keo gắn tượng vào bệ, không đặt rời.
Bệ cao bao nhiêu thì cân với tượng Mẹ
Không có con số nào là luật. Nhưng làm lâu năm, chúng tôi thấy mắt người ta dễ chịu nhất khi bệ cao khoảng một phần ba đến một nửa chiều cao tượng. Tượng Mẹ cao 1m2 thì bệ khoảng 40 đến 60 phân là vừa. Bệ thấp quá thì tượng như đứng dưới đất, nhìn hơi thiếu trang trọng. Bệ cao quá thì tượng nhỏ lại, lại dễ đổ vì trọng tâm lên cao.
Còn chiều ngang, bệ nên rộng hơn đế tượng mỗi cạnh chừng 5 đến 10 phân với tượng trong nhà, rộng hơn nữa với tượng ngoài trời. Phần dư đó để đặt bình hoa, cây nến.
Anh chị nên nghĩ trước người ta sẽ nhìn tượng Mẹ từ đâu. Đài Mẹ ở sân giáo xứ thì bệ cao hơn để ai đứng xa cũng thấy gương mặt Mẹ. Tượng ở góc vườn, ông bà hay ra ngồi lần chuỗi, thì bệ thấp vừa phải. Mấy kiểu đặt tượng ngoài vườn, anh chị có thể xem thêm bài tượng Đức Mẹ đặt ngoài trời, sân vườn.
Chất liệu làm chân đế tượng Đức Mẹ
Đá tự nhiên
Đây là lựa chọn bền nhất. Đá trắng, đá xanh, đá granite đều dùng được. Bệ đá đặt ngoài trời mấy chục năm vẫn đứng đó, mưa nắng gì cũng không sao, chỉ cần lau rêu định kỳ. Nhược điểm là nặng và giá cao hơn các loại khác. Nếu tượng Mẹ cũng bằng đá thì làm bệ đá cùng tông màu nhìn rất liền lạc.
Xây gạch ốp đá
Giáo xứ và các gia đình có sân rộng hay chọn cách này. Thợ xây phần lõi bằng gạch hoặc đổ bê tông cốt thép, bên ngoài ốp đá hoặc gạch trang trí. Cách này làm được bệ lớn, cao, chắc chắn, mà chi phí mềm hơn bệ đá nguyên khối. Cần chú ý chống thấm ở mặt trên, kẻo nước đọng lâu ngày làm bong lớp ốp.
Gỗ
Chỉ nên dùng trong nhà. Bệ gỗ hợp với tượng Mẹ đặt trên bàn thờ hay góc kinh trong phòng khách, nhìn ấm cúng. Đem ra ngoài trời thì vài mùa mưa là mối mọt, nứt nẻ.
Composite
Bệ composite nhẹ, đúc được nhiều hoa văn, lên màu giả đá hoặc giả gỗ được. Hợp với tượng trong nhà hoặc ngoài trời có mái che. Vì nhẹ nên nếu đặt ngoài trời, chúng tôi thường đổ thêm vữa hoặc cát vào lòng bệ cho nặng, rồi mới gắn tượng lên.
Khắc chữ trên bệ tượng
Nhiều gia đình muốn khắc một dòng lên mặt trước bệ. Phổ biến nhất là tước hiệu của Mẹ như “Đức Mẹ Fatima”, “Đức Mẹ La Vang”, hoặc một câu ngắn như “Lạy Mẹ Maria, xin cầu cho chúng con”. Có nhà khắc thêm năm dâng tượng, tên giáo họ, hoặc dòng tưởng nhớ ông bà đã qua đời.
Lời khuyên của xưởng là chữ càng ít càng đẹp. Một tước hiệu, một câu kinh là đủ. Bệ đá thì khắc chìm rồi tô nhũ vàng hoặc sơn đen, đọc rõ và bền. Bệ composite có thể đúc chữ nổi ngay từ khuôn. Trước khi khắc, anh chị gửi xưởng nội dung chính xác, kiểm tra dấu tiếng Việt thật kỹ, vì khắc sai một dấu trên đá là rất khó sửa.
Gắn neo chống đổ cho tượng ngoài trời
Phần này mình muốn nói kỹ nhất, vì chính nó cứu tượng Mẹ trong mùa bão.
Tượng ngoài trời, nhất là tượng từ 1m trở lên, đón gió rất mạnh. Tượng composite lại nhẹ hơn đá nhiều. Đặt rời lên bệ thì một trận gió giật là đủ làm tượng ngã. Cách làm chúng tôi hay hướng dẫn như sau:
- Khi đổ bệ, chôn sẵn thanh sắt hoặc bu lông inox ở giữa mặt bệ, đúng vị trí lỗ dưới đế tượng.
- Với tượng composite, đổ thêm vữa xi măng vào lòng tượng phần chân cho tăng trọng lượng, xỏ qua thanh neo.
- Đặt tượng xuống, chỉnh cho thẳng và đúng hướng, rồi trám keo epoxy hoặc vữa quanh chân đế.
- Chờ keo khô hẳn mới tháo chống, thường để qua một hai ngày.
Với tượng đá nặng vài trăm ký trở lên, ngoài neo còn phải tính móng của bệ. Đất mềm, đất ruộng mới san lấp thì phải đổ móng bê tông, không thì vài năm bệ lún nghiêng. Phần làm đài và móng, anh chị đọc thêm bài kinh nghiệm xây đài Đức Mẹ ngoài trời cho gia đình và giáo xứ.
Trong nhà: kệ treo tường hay bệ đứng
Ở nhà phố, chung cư, diện tích chật, nhiều anh chị hỏi nên làm kệ treo tường hay bệ đứng cho tượng Mẹ.
Kệ treo tường gọn, không chiếm sàn, hợp với tượng nhỏ từ 30 đến 60 phân. Phải bắt vít nở vào tường gạch hoặc bê tông, và mặt kệ nên có gờ nhỏ phía trước, nhà có con nhỏ thì càng cần.
Bệ đứng hợp với tượng từ 80 phân trở lên, đặt ở góc phòng khách hoặc cạnh bàn thờ, thành một góc kinh riêng cho cả nhà. Nếu anh chị đang tính bố trí cả bàn thờ lẫn tượng Mẹ, bài bàn thờ Chúa và đài Đức Mẹ cho không gian biệt thự có vài gợi ý dễ áp dụng.
Dù chọn kiểu nào, cũng nên đặt tượng Mẹ ở chỗ sạch sẽ, không sát bếp, không đối diện nhà vệ sinh. Đó là lòng kính trọng mà ông bà mình vẫn dạy.
Nên làm bệ cùng lúc với tượng
Kinh nghiệm của chúng tôi là đặt tượng và chân đế tượng Đức Mẹ cùng một lúc, vì xưởng biết chính xác đế tượng, trọng lượng, vị trí lỗ neo. Anh chị muốn tự xây bệ tại chỗ thì xưởng gửi bản vẽ để thợ địa phương làm theo.
Một số mẫu tượng Mẹ đã có sẵn bệ đi kèm, như dòng tượng Đức Mẹ Ban Ơn mẫu M4, anh chị xem để hình dung tỷ lệ.
Mấy câu anh chị hay hỏi xưởng
Bệ tượng Đức Mẹ có cần làm phép không?
Thường cha xứ làm phép tượng, và bệ đi kèm tượng như một phần của đài Mẹ. Khi xin cha làm phép, anh chị cứ để tượng đã gắn sẵn trên bệ, cha làm phép chung một lần.
Tượng composite 1m5 ngoài trời có cần gắn neo không?
Rất cần. Tượng composite nhẹ, cao lại đón gió, đặt rời rất dễ ngã. Nên đổ vữa vào lòng chân tượng và gắn neo vào bệ.
Xưởng có làm bệ gửi ra nước ngoài không?
Có. Bệ composite và bệ gỗ gửi đi dễ hơn vì nhẹ. Bệ đá nặng thì chúng tôi tư vấn bà con làm phần bệ tại chỗ theo bản vẽ, chỉ gửi tượng và tấm đá khắc chữ.
Một cái bệ vững thì tượng Mẹ đứng yên qua bao mùa mưa nắng, con cháu đi ngang vẫn thấy Mẹ ở đó. Anh chị nào đang tính làm tượng hay làm lại bệ cho tượng Mẹ, cứ liên hệ Xưởng tượng Công Giáo Beconi qua hotline/Zalo trên website catholicvn.com, hoặc nhắn tin fanpage Beconi. Anh chị gửi ảnh chỗ định đặt, xưởng tư vấn kích thước và báo giá theo chất liệu. Chúc anh chị và gia đình luôn được Mẹ che chở.
