Người Công giáo Việt mình, ai cũng có ít nhất một chuyến hành hương nhớ đời. Có người nhớ đêm thức trắng ở La Vang, có người nhớ buổi sáng leo dốc Bãi Dâu nghe tiếng sóng, có người nhớ cái nắng trưa ở Bình Triệu ngày 13. Mỗi nơi một kỷ niệm, nhưng điểm chung là đến nơi, ai cũng tìm tượng Mẹ trước để quỳ xuống chào Mẹ.
Làm nghề tạc tượng, anh em ở xưởng cũng hay để ý tượng Mẹ ở các nơi ấy. Bài này chúng tôi kể lại những tượng và linh địa quen thuộc, chỉ ghi những gì chắc chắn, chỗ nào không rõ thì xin không viết bừa.
Nói gọn, các tượng Đức Mẹ ở Việt Nam được nhiều người biết đến nhất gắn với các linh địa: Đức Mẹ La Vang (Quảng Trị), tượng Đức Mẹ Hòa Bình trước Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn, Đức Mẹ Trà Kiệu (Quảng Nam), Đức Mẹ Tà Pao (Bình Thuận), Đức Mẹ Măng Đen (Kon Tum), Đức Mẹ Núi Cúi (Đồng Nai), Đền thánh Đức Mẹ Fatima Bình Triệu (TP.HCM), Đức Mẹ Bãi Dâu (Vũng Tàu), cùng hai đền Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp ở Kỳ Đồng, Sài Gòn và Thái Hà, Hà Nội. Tên tỉnh trong bài, mình vẫn gọi theo cách quen thuộc trước đợt sáp nhập tỉnh năm 2025 cho bà con dễ hình dung.
Đức Mẹ La Vang, nơi Mẹ mặc áo dài
Nói đến các tượng Đức Mẹ ở Việt Nam, không thể không nhắc La Vang trước tiên. Theo truyền thống, năm 1798, thời vua Cảnh Thịnh cấm đạo, giáo dân chạy trốn vào vùng rừng La Vang. Giữa lúc đói khát, bệnh tật, Mẹ hiện ra dưới tán cây, an ủi và chỉ cho họ lấy lá cây quanh đó nấu nước uống để chữa bệnh.
Năm 1961, Đức Giáo hoàng Gioan XXIII nâng nhà thờ La Vang lên bậc Tiểu Vương Cung Thánh Đường, và La Vang được các Giám mục Việt Nam chọn làm Trung tâm Thánh Mẫu toàn quốc. Hình ảnh Mẹ La Vang mặc áo dài, bế Chúa Hài Đồng cũng mặc áo dài, đã đi theo bà con khắp nơi, từ các giáo xứ trong nước đến cộng đoàn người Việt ở Mỹ, Úc, châu Âu. Anh chị muốn biết thêm về hình dáng tượng có thể đọc bài tượng Đức Mẹ La Vang.
Tượng Đức Mẹ Hòa Bình trước Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn
Ai đi ngang trung tâm Sài Gòn chắc đều đã thấy tượng Mẹ đứng giữa công trường trước Nhà thờ Đức Bà. Đó là tượng Đức Mẹ Hòa Bình bằng đá cẩm thạch trắng, được tạc tại Ý và đặt ở đây năm 1959. Mẹ đứng hiền hòa, hai tay nâng quả địa cầu có cây Thánh giá, như dâng cả thế giới lên Thiên Chúa. Tước hiệu Nữ Vương Hòa Bình nói lên ước nguyện bình an cho đất nước, điều mà người Việt nào cũng mong.
Các linh địa Đức Mẹ ở miền Trung và Tây Nguyên
Đức Mẹ Trà Kiệu (Quảng Nam)
Trà Kiệu là một giáo xứ lâu đời ở Quảng Nam. Theo truyền thống của giáo xứ, năm 1885, khi giáo dân bị nhóm Văn Thân vây đánh, Mẹ đã hiện ra che chở cho con cái. Đền thánh Đức Mẹ Trà Kiệu nằm trên đồi, bà con thường leo bậc thang lên viếng Mẹ.
Đức Mẹ Măng Đen (Kon Tum)
Linh địa Đức Mẹ Măng Đen nằm giữa vùng rừng thông ở huyện Kon Plông, thuộc giáo phận Kon Tum. Khí hậu mát, cảnh vật yên tĩnh, đây là nơi nhiều đoàn hành hương ghé lại khi lên Tây Nguyên. Không gian rừng núi làm người ta dễ lắng lòng cầu nguyện.
Các linh địa Đức Mẹ ở miền Nam
Đức Mẹ Tà Pao (Bình Thuận)
Linh địa Đức Mẹ Tà Pao ở huyện Tánh Linh, thuộc giáo phận Phan Thiết. Những năm gần đây số người về Tà Pao xin ơn, tạ ơn đông lên nhiều, nhất là vào các dịp lễ Mẹ.
Đức Mẹ Núi Cúi (Đồng Nai)
Núi Cúi thuộc giáo phận Xuân Lộc, gần vùng Gia Kiệm, nơi có rất đông người Công giáo. Trung tâm hành hương có tượng Đức Mẹ trên đồi, có đường Thánh Giá cho bà con vừa đi vừa suy niệm. Nhiều giáo xứ tổ chức đi Núi Cúi trong tháng Hoa và tháng Mân Côi.
Đền thánh Đức Mẹ Fatima Bình Triệu (TP.HCM)
Đền thánh Fatima Bình Triệu ở Thủ Đức là nơi kính Đức Mẹ Fatima quen thuộc với người Sài Gòn. Ngày 13 hằng tháng, nhắc nhớ những lần Mẹ hiện ra ở Fatima năm 1917, đền thánh rất đông người về dự lễ, lần chuỗi, xin ơn. Ai muốn hiểu thêm về mẫu tượng này có thể đọc bài tượng Đức Mẹ Fatima.
Đức Mẹ Bãi Dâu (Vũng Tàu)
Bãi Dâu nằm dưới chân Núi Lớn, nhìn ra biển. Từ chân núi đi lên có nhiều tượng và đường kinh để bà con vừa leo vừa cầu nguyện, trên cao là tượng Mẹ hướng ra biển. Với người miền biển, Mẹ Bãi Dâu gần gũi như Ngôi Sao Biển che chở cho những chuyến ra khơi.
Đền Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp ở Kỳ Đồng và Thái Hà
Hai nơi này hơi khác các linh địa trên, vì Mẹ Hằng Cứu Giúp được kính qua bức ảnh thánh chứ không phải tượng tròn. Nhà thờ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp ở đường Kỳ Đồng, Sài Gòn và nhà thờ Thái Hà, Hà Nội đều do Dòng Chúa Cứu Thế coi sóc. Tối thứ Tư hằng tuần, hai nhà thờ đông nghẹt người đến dự Tuần Cửu Nhật kính Mẹ. Nhiều người lương cũng đến xin ơn, điều này ai từng đi Kỳ Đồng, Thái Hà đều thấy.
Mang hình ảnh Mẹ từ linh địa về nhà
Đi hành hương về, nhiều gia đình muốn có một tượng Mẹ theo đúng mẫu nơi mình đã viếng, để mỗi tối đọc kinh lại nhớ chuyến đi và những ơn đã xin. Xưởng nhận làm tượng theo các mẫu quen thuộc như La Vang, Fatima, Hòa Bình, Hằng Cứu Giúp (dạng phù điêu), với nhiều kích thước, chất liệu composite lên màu vẽ tay hoặc đá trắng. Anh chị tham khảo thêm bài tượng Đức Mẹ bằng đá trắng, hoặc nếu muốn làm đài Mẹ ngoài sân thì xem bài tượng Đức Mẹ đặt ngoài trời, sân vườn.
Nhiều gia đình đi hành hương về muốn có một tượng giống tượng ở linh địa để đặt trong nhà, chẳng hạn mẫu tượng Đức Mẹ Núi Cúi.
Mấy câu anh chị hay hỏi xưởng
Tượng Đức Mẹ Hòa Bình ở Nhà thờ Đức Bà làm bằng gì?
Tượng làm bằng đá cẩm thạch trắng, được tạc tại Ý và đặt trước Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn năm 1959.
La Vang được nâng lên Tiểu Vương Cung Thánh Đường năm nào?
Năm 1961, dưới thời Đức Giáo hoàng Gioan XXIII.
Xưởng có làm tượng giống tượng ở các linh địa không?
Xưởng làm theo các mẫu tượng truyền thống như La Vang, Fatima, Đức Mẹ Hòa Bình. Anh chị gửi ảnh mẫu, xưởng phác thảo và gửi duyệt trước. Kích thước và chất liệu tùy nhu cầu, giá liên hệ xưởng báo cụ thể.
Đi Bình Triệu ngày nào đông nhất?
Ngày 13 hằng tháng là ngày đông nhất, đặc biệt ngày 13 tháng 5, kỷ niệm lần đầu Mẹ hiện ra ở Fatima. Anh chị nên đi sớm để có chỗ dự lễ.
Mỗi linh địa là một nơi Mẹ ở gần con cái. Nhưng Mẹ cũng ở ngay trong nhà mình, nơi góc bàn thờ, nơi giờ kinh tối. Chúc anh chị có những chuyến hành hương bình an, và mang về nhà nhiều ơn lành. Nếu cần tư vấn tượng Mẹ cho gia đình hay giáo xứ, anh chị liên hệ Xưởng tượng Công Giáo Beconi qua hotline, Zalo trên website catholicvn.com hoặc nhắn tin fanpage Beconi.
