Cứ đến tháng Mười, các giáo xứ lại tập dượt rước kiệu Đức Mẹ Mân Côi. Và cũng cứ tháng Mười, xưởng lại nhận vài cuộc gọi từ ban kiệu: tượng Mẹ cũ nặng quá, các anh khiêng một vòng sân là vai đỏ ửng, muốn đặt tượng mới nhẹ hơn mà vẫn đủ lớn để cả giáo xứ nhìn thấy. Đa số các cuộc gọi đó cuối cùng chốt ở tượng Đức Mẹ 1m4 hoặc 1m5.
Cũng cỡ này, nhưng ở một nhà thờ khác, người ta lại muốn tượng đứng yên một chỗ trong cung thánh, bên cạnh bàn thờ chính, đứng đó vài chục năm. Hai nhu cầu ngược nhau nên chất liệu cũng ngược nhau.
Trả lời gọn: tượng Đức Mẹ 1m4, 1m5 là cỡ hay dùng cho cung thánh nhà thờ cỡ vừa và cho kiệu rước. Tượng kiệu nên làm bằng composite vẽ tay vì nhẹ, đủ cho bốn đến tám người khiêng đi lâu. Tượng đặt cố định trong cung thánh hay trên đài thì nên làm bằng đá trắng hoặc ngọc, vì bền và trang nghiêm. Chiều cao 1m4, 1m5 tính phần tượng, chưa gồm bệ hay kiệu.
Tượng Đức Mẹ 1m4, 1m5 cho kiệu rước
Vì sao kiệu không nên dùng tượng đá
Tượng đá 1m5 nặng vài trăm ký. Cộng thêm khung kiệu gỗ, mái che, hoa trang trí, thì tổng trọng lượng vượt xa sức của một đội kiệu bình thường. Có nơi vẫn cố khiêng, nhưng đi được vài chục mét là phải hạ kiệu nghỉ. Nguy hiểm hơn là khi một người vấp, kiệu nghiêng, tượng đá nặng dồn về một phía thì không ai giữ nổi.
Tượng composite cùng cỡ chỉ nặng bằng một phần nhỏ của tượng đá. Đội kiệu nữ, đội kiệu thiếu nhi vẫn khiêng được vòng quanh xóm đạo. Lại có màu áo, màu khăn, có vương miện mạ vàng, nhìn từ xa trong đám rước rất rõ. Mấy nét về truyền thống dâng hoa và rước kiệu anh chị đọc bài truyền thống dâng hoa và rước kiệu kính Đức Mẹ.
Gắn tượng lên kiệu cho chắc
Tượng kiệu không được đặt rời. Đi rước, kiệu lên xuống bậc thềm, qua ổ gà, quẹo góc, chỉ cần lắc mạnh một cái là tượng nhẹ cũng đổ. Xưởng thường làm sẵn tấm đế có lỗ bắt bu lông dưới chân tượng. Ban kiệu chỉ cần khoan khung kiệu đúng vị trí, bắt bu lông xuyên qua, siết chặt từ dưới. Với tượng cao 1m5, nên có thêm một thanh chống kín phía sau lưng tượng, gắn vào khung kiệu, giữ cho phần trên không rung.
Trọng tâm cũng quan trọng. Tượng phải đặt đúng tâm khung kiệu, không lệch về trước hay sau, kẻo hàng người phía trước gánh nặng hơn phía sau.
Đo đường rước trước khi chọn cỡ
Một chuyện ít ai nghĩ: kiệu đặt trên vai người cao khoảng 1m4, cộng chân kiệu, cộng tượng 1m5, cộng vương miện, thì đỉnh tượng đã lên gần 3m. Cổng nhà thờ, cổng chào, dây điện băng ngang đường xóm, cành cây, mái che sân đều có thể vướng. Trước khi đặt tượng kiệu, ban kiệu nên đi một vòng đường rước, đo những chỗ thấp nhất. Có nơi phải chọn 1m4 thay vì 1m5 chỉ vì cái cổng chào.
Tượng Đức Mẹ 1m4, 1m5 trong cung thánh nhà thờ
Tỷ lệ với bàn thờ chính và Thánh giá
Nhà thờ giáo xứ cỡ vừa, trần cung thánh không quá cao, tượng 1m4 đến 1m5 đặt trên bệ ở bên cạnh là cân. Trong nhà thờ, tượng Đức Mẹ thường đặt ở phía bên trái khi giáo dân nhìn lên, tượng Thánh Giuse ở phía đối diện. Thánh giá và bàn thờ chính vẫn là trung tâm, nên tượng Mẹ cùng bệ không nên cao hơn Thánh giá, cũng không đặt sát lấn chỗ đi lại của linh mục và giúp lễ.
Nhà thờ lớn, trần cao vọng thì tượng 1m5 dễ bị nhỏ. Lúc đó hoặc nâng bệ, hoặc làm hậu cảnh như hốc tường, phù điêu, để tượng có khung. Còn nếu nhà thờ quá lớn thì nên tính lên cỡ 1m8 trở lên.
Vì sao đài cố định nên chọn đá
Tượng trong cung thánh đứng đó cả đời người. Đá cẩm thạch trắng giữ được vẻ trắng sạch, không phai, không bong sơn qua năm tháng. Dưới ánh đèn nhà thờ, mặt đá mài bóng nhẹ cho gương mặt Mẹ một vẻ dịu mà sang. Đá trắng Nghệ An màu đục hơn một chút, hợp với nhà thờ kiến trúc đơn giản. Phần cân nặng thì không thành vấn đề, vì tượng chỉ cần đưa vào một lần, dùng ròng rọc hay xe nâng tay là xong.
Có giáo xứ làm cả hai: một tượng đá cố định trong cung thánh, một tượng composite cùng mẫu, cùng cỡ, chỉ dùng cho rước kiệu. Ngày thường tượng kiệu cất trong phòng thánh hay đặt ở nhà nguyện phụ. Cách này vừa giữ được sự trang nghiêm của cung thánh, vừa không bắt đội kiệu gánh tượng đá.
Tượng ngọc cho cung thánh
Một số nhà thờ, dòng tu muốn tượng Mẹ bằng ngọc onyx, ngọc bích hoặc thạch anh trắng cho cung thánh. Ở cỡ 1m4, 1m5, xưởng phải nói thật là khối ngọc liền đủ lớn đã hiếm. Có khi phải chờ một thời gian mới có khối đạt, khối không có vết rạn, vân đẹp, màu đều. Giá cũng cao hơn đá trắng nhiều và thời gian tạc, mài lâu hơn. Đổi lại, đặt dưới đèn cung thánh, ngọc trong dần ở những phần mỏng như tà áo, viền khăn, nhìn rất đẹp. Anh chị muốn biết các loại ngọc làm tượng thì đọc bài tượng Đức Mẹ bằng ngọc quý.
Mẫu hay đặt ở cỡ này
Cho kiệu tháng Mười thì Mẹ Mân Côi bế Chúa Hài Đồng, tay cầm tràng hạt là nhiều nhất. Tháng Năm thì Mẹ Fatima, Mẹ Ban Ơn. Cộng đoàn người Việt ở hải ngoại hay chọn Mẹ La Vang để rước trong ngày lễ của cộng đoàn. Trong cung thánh thì Mẹ Vô Nhiễm, Mẹ Ban Ơn, Mẹ bế Chúa được chọn nhiều. Xem thêm về mẫu Mân Côi ở bài tượng Đức Mẹ Mân Côi.
Anh chị xem thêm dáng tượng Đức Mẹ Ban Ơn mẫu M3, mẫu này cũng làm được ở cỡ lớn.
Mấy câu anh chị hay hỏi xưởng
Tượng composite 1m5 đi kiệu cần mấy người khiêng?
Tùy khung kiệu nặng hay nhẹ. Kiệu gỗ thông thường với tượng composite 1m5, bốn đến tám người khiêng thay phiên là thoải mái.
Chọn 1m4 hay 1m5?
Khác nhau chỉ 10 phân nhưng ở trên kiệu cao gần 3m thì 10 phân có khi là chuyện vướng hay không vướng cổng. Trong cung thánh, trần thấp chọn 1m4, trần cao chọn 1m5.
Tượng kiệu có cần làm phép riêng không?
Tượng mới thì xin cha xứ làm phép trước khi dùng. Tượng kiệu và tượng cung thánh có thể làm phép cùng lúc.
Được thấy Mẹ đi giữa đoàn con cái trong ngày rước, rồi lại thấy Mẹ đứng lặng bên bàn thờ những ngày thường, là niềm vui của cả giáo xứ. Quý cha và ban hành giáo cần tư vấn tượng Đức Mẹ 1m4, 1m5 cho kiệu hay cung thánh, xin liên hệ Xưởng tượng Công Giáo Beconi qua hotline/Zalo trên website catholicvn.com hoặc nhắn tin fanpage Beconi. Xưởng báo giá theo chất liệu và mẫu cụ thể. Xin Mẹ Mân Côi chúc lành cho giáo xứ anh chị.
