Có một chuyện nhỏ mà thợ trong xưởng hay kể. Hồi mới làm nghề, anh em tạc một pho tượng Đức Mẹ 1m8 rất đẹp, đứng dưới nền xưởng ai nhìn cũng khen. Đến khi đưa lên bệ cao gần mét rưỡi ở sân nhà thờ, cả đám đứng dưới ngước lên thì thấy lạ. Gương mặt Mẹ nhìn thẳng ra xa, như không thấy ai đang đứng dưới chân mình. Cằm trông ngắn lại, đầu như nhỏ đi. Từ đó xưởng rút ra một bài học: tượng càng đặt cao, càng phải tạc cho đúng chỗ đặt, chứ không tạc cho đẹp ở dưới đất.
Cỡ 1m8 là cỡ hay gặp chuyện này nhất, vì nó cao hơn người thật một chút và gần như luôn được đặt trên bệ.
Nói ngắn gọn: tượng Đức Mẹ 1m8 là cỡ hợp với sân nhà thờ, đài Mẹ giữa vườn giáo xứ hay khuôn viên dòng tu. Con số 1m8 thường chỉ tính riêng phần tượng, chưa gồm chân đế. Khi đặt trên bệ cao, xưởng sẽ chỉnh gương mặt Mẹ hơi cúi xuống, ánh mắt hướng về chỗ người đứng cầu nguyện, đầu và bàn tay nhích lớn hơn một chút so với tỷ lệ người thật để nhìn từ dưới lên không bị nhỏ. Chất liệu phổ biến là đá cẩm thạch trắng, đá trắng Nghệ An, ngọc onyx, và composite vẽ tay nếu cần nhẹ.
Tượng Đức Mẹ 1m8 hợp với chỗ nào
Một người Việt mình cao trung bình khoảng 1m6. Tượng Mẹ 1m8 đứng cạnh thì cao hơn nửa cái đầu. Đặt dưới đất thì nhìn khá gần gũi, nhưng ít ai đặt dưới đất. Lên bệ rồi, tượng thành ra cao hẳn, người đến phải ngước nhìn. Cái khoảng cách ấy vừa đủ để thấy trang nghiêm, mà chưa xa đến mức thấy lạnh.
Vì vậy cỡ này hay được chọn cho sân nhà thờ giáo xứ vừa, nơi bà con tan lễ ra hay ghé lại đọc một kinh Kính Mừng. Đài Mẹ giữa vườn của nhà hưu dưỡng, nhà dòng, hay một khu đất rộng của gia đình đông con cháu cũng hợp. Còn nếu sân nhà phố nhỏ, mình thường khuyên anh chị cân nhắc cỡ thấp hơn như tượng Đức Mẹ 1m6, đứng gần mà không bị ngợp.
Điều đáng hỏi trước tiên không phải là sân rộng bao nhiêu, mà là người ta sẽ đứng cách tượng bao xa. Khoảng cách quen nhất là từ ba đến sáu mét, chỗ bà con hay quỳ hay đứng lần chuỗi. Xưởng sẽ tính góc cúi của gương mặt theo khoảng cách đó.
Chuyện tỷ lệ khi tượng đặt cao
Gương mặt hơi cúi, ánh mắt nhìn người
Tượng Mẹ trong nhà đặt ngang tầm mắt thì gương mặt nhìn thẳng là đẹp. Tượng 1m8 đặt trên bệ thì khác. Nếu giữ nguyên, người đứng dưới chỉ thấy cằm và lỗ mũi, ánh mắt Mẹ đi qua đầu mình. Nên khi tạc, thợ cho đầu Mẹ nghiêng xuống một chút, mí mắt hạ nhẹ, con ngươi hướng về khoảng đất trước bệ. Đứng dưới cầu nguyện, mình có cảm giác Mẹ đang nhìn mình thật. Anh em trong xưởng gọi vui là “Mẹ nhìn con”.
Đầu và tay nhích lớn hơn một chút
Mắt người nhìn từ dưới lên thì phần trên cao luôn bị nhỏ lại. Thợ điêu khắc từ xưa đã biết điều này. Với cỡ 1m8 trên bệ cao, xưởng thường cho đầu và bàn tay lớn hơn tỷ lệ thật một chút. Đứng sát bên thì thấy hơi lạ, nhưng lên bệ rồi thì vừa vặn. Mức chỉnh bao nhiêu còn tùy chiều cao bệ, nên anh chị cho xưởng biết bệ cao bao nhiêu ngay từ đầu.
Nếp áo không được vụn
Ở khoảng cách năm sáu mét, những nếp áo nhỏ li ti sẽ nhòe thành một mảng. Tượng cỡ này cần nếp áo dài, đổ thẳng, có độ sâu rõ ràng để nắng chiếu vào tạo bóng. Nhìn vào là thấy dáng Mẹ đứng hiền, thanh thoát, không rối mắt.
Đá hay ngọc cho tượng Mẹ 1m8
Đá cẩm thạch trắng là lựa chọn nhiều giáo xứ chọn cho cỡ này. Màu trắng sáng, vân nhẹ, đứng ngoài trời lâu năm vẫn giữ được vẻ trong. Đá trắng Nghệ An thì hạt mịn, màu trắng hơi ngà, giá mềm hơn, cũng bền ngoài trời. Ở 1m8, tìm được khối đá trắng liền đủ cao để tạc nguyên khối là chuyện làm được, chỉ cần chọn kỹ để tránh vết nứt ngầm. Anh chị muốn so kỹ hai loại đá này thì đọc bài tượng Công giáo bằng đá.
Ngọc thì khác. Ngọc onyx, ngọc bích hay thạch anh mà có khối liền đủ làm tượng cao 1m8 là rất hiếm. Có khi phải chờ, có khi phải tính ghép khối ở chỗ khuất như phần chân đế tượng hoặc đường nếp áo. Một pho tượng Mẹ bằng ngọc onyx cỡ này mà đặt dưới đèn, ánh sáng xuyên qua lớp ngọc rất đẹp. Nhưng xưởng luôn nói thật với anh chị: giá cao, thời gian làm lâu, và không phải lúc nào cũng có khối ưng ý. Tượng ngọc cỡ này hợp đặt trong nhà nguyện hoặc có mái che hơn là phơi giữa vườn.
Composite vẽ tay vẫn là lựa chọn thực tế khi cần nhẹ, cần màu áo xanh trắng rõ ràng, hoặc khi gửi ra nước ngoài. So với đá, composite không có độ trầm và độ bền màu lâu dài ngoài nắng. Đồng thì bền, nhưng nhiều cha xứ ở mình thấy màu đồng hơi tối cho tượng Mẹ.
Bệ cho tượng 1m8 cao bao nhiêu
Với cỡ này, bệ thường cao từ 80 phân đến khoảng 1m5. Bệ thấp thì gần gũi, hợp với vườn nhà dòng. Bệ cao hơn thì hợp sân nhà thờ có nhiều người đứng, để người phía sau vẫn thấy gương mặt Mẹ. Nhưng như đã nói ở trên, bệ cao bao nhiêu thì xưởng chỉnh góc cúi bấy nhiêu. Đổi chiều cao bệ sau khi tượng đã tạc xong là điều xưởng mong anh chị tránh.
Tượng đá cỡ này nặng cỡ vài trăm ký trở lên, bệ phải có móng và neo. Phần làm móng, làm đài anh chị xem thêm bài xây đài Đức Mẹ ngoài trời cho gia đình, giáo xứ.
Mẫu có gương mặt hơi cúi, hợp đặt trên bệ cao, anh chị xem tượng Đức Mẹ Ban Ơn mẫu M5.
Mấy câu anh chị hay hỏi xưởng
Tượng Đức Mẹ 1m8 là tính cả chân đế chưa?
Thường là chưa. Con số 1m8 tính từ đế tượng lên đỉnh đầu Mẹ (hoặc đỉnh triều thiên nếu có). Khi đặt hàng anh chị hỏi lại xưởng cho chắc, vì vài nơi tính gộp cả đế.
Có cần chỉnh góc cúi nếu tượng đặt trong nhà nguyện không?
Có, nếu tượng đặt trên bệ cao hoặc trên cung thánh. Nếu đặt sát nền, ngang tầm người đứng thì giữ gương mặt nhìn thẳng sẽ tự nhiên hơn.
Mẫu nào hợp với cỡ 1m8?
Mẹ Ban Ơn, Mẹ Fatima, Mẹ Lộ Đức và Mẹ La Vang đều đẹp ở cỡ này. Mẫu có hai tay dang như Mẹ Ban Ơn cần chừa không gian ngang rộng hơn.
Tượng 1m8 có cần cẩu để lắp không?
Tượng đá thì thường cần xe có cẩu nhỏ hoặc pa lăng. Tượng composite thì vài người khiêng được, nhưng phải gắn neo vào bệ.
Mỗi lần dựng xong một pho tượng Mẹ, anh em trong xưởng hay đứng lùi ra xa, đúng chỗ bà con sẽ quỳ, để coi Mẹ có đang nhìn mình không. Thấy ánh mắt Mẹ hạ xuống vừa chỗ mình đứng là yên lòng. Giáo xứ hay cộng đoàn nào đang tính dựng tượng Đức Mẹ 1m8, cứ liên hệ Xưởng tượng Công Giáo Beconi qua hotline/Zalo trên website catholicvn.com hoặc nhắn tin fanpage Beconi. Anh chị gửi ảnh chỗ đặt và chiều cao bệ dự kiến, xưởng tư vấn mẫu, chất liệu và báo giá. Xin Mẹ gìn giữ giáo xứ mình.
