Nhóm Zalo của giáo xứ tôi có gần năm trăm thành viên. Mỗi ngày có người gửi lời Chúa, có người khoe ảnh sinh hoạt hội đoàn, nhưng cũng không ít lần có ai đó chuyển tiếp một “tin nóng” về Vatican mà không ai biết từ đâu ra. Có lần một “tin Vatican” không nguồn gốc được chia sẻ liên tục trong một buổi tối, đến khi cha phó lên tiếng nhắc mọi người kiểm tra nguồn thì đã có người lo lắng, thậm chí cãi nhau. Vì thế, khi đọc tin về Hội ngộ Mục vụ Truyền thông thường niên 2026 đang diễn ra ở Xuân Lộc, tôi đọc rất kỹ.
122 người, 27 giáo phận, một mái nhà Xuân Lộc
Theo bài tường thuật đăng trên trang Tổng Giáo phận Sài Gòn (nguồn WHĐ, 20/10/2026), Hội ngộ do Ủy ban Truyền thông Xã hội thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam tổ chức. Hội ngộ khai mạc chiều thứ Ba 20/10/2026 tại Tòa Giám mục Xuân Lộc và kết thúc chiều 22/10/2026.
Có 122 tham dự viên đại diện cho 27 giáo phận và các dòng tu. Trong số đó có một giám mục, 58 linh mục triều và dòng, 46 nữ tu thuộc 38 hội dòng nữ, một sư huynh, hai thầy dòng, ba chủng sinh và 11 giáo dân. Con số giáo dân còn khiêm tốn, nhưng tôi vui vì có mặt. Truyền thông trong Giáo hội hôm nay không chỉ là việc của các cha, các sơ. Người giáo dân cầm điện thoại cũng đang “làm truyền thông” mỗi ngày, dù có ý thức hay không.
Chương trình ngày đầu khá giản dị: 14 giờ đón tiếp các đoàn, 17 giờ 15 Thánh lễ khai mạc do Đức cha Gioan Đỗ Văn Ngân, Giám mục Giáo phận Xuân Lộc, chủ tế, cùng Đức cha Đaminh Nguyễn Tuấn Anh và quý cha đồng tế. Buổi tối có giờ gặp gỡ, giao lưu và các trưởng nhóm họp chuẩn bị cho những phiên “Đối thoại trong Thánh Thần”. Mới tuần trước, cả nước còn hướng về Xuân Lộc trong ngày cung hiến Đền thánh Đức Mẹ Núi Cúi. Nay vùng đất ấy lại đón những người làm truyền thông Công giáo.
“Không đo bằng số lượt thích”
Trong bài giảng Thánh lễ khai mạc, Đức cha Đaminh, Chủ tịch Ủy ban Truyền thông Xã hội, nói một ý mà tôi chép lại ngay vào sổ tay: truyền thông, theo gốc chữ communicatio, không chỉ là chuyển tải thông tin, cũng không đo bằng số tương tác hay số lượt thích, mà là gặp gỡ, hiểu biết và trao ban chính mình trong tình yêu.
Ngài cũng cảnh báo về tin giả, những nội dung gây chia rẽ và việc dùng trí tuệ nhân tạo thiếu trách nhiệm. Câu kết mà bài tường thuật trích lại rất ngắn gọn: “Truyền thông chỉ thực sự phục vụ con người khi được đặt trên nền tảng sự thật và tình yêu.”
Đọc câu ấy tôi nghĩ ngay đến nhóm Zalo giáo xứ. Sự thật thôi chưa đủ: có những sự thật nói ra để hạ nhục người khác. Tình yêu thôi cũng chưa đủ: thương mà chia sẻ tin chưa kiểm chứng thì vẫn gây hại. Hai điều phải đi cùng nhau.
Ngày thứ hai: phẩm giá con người trong thời đại số
Ngày 21/10, Hội ngộ đi vào chủ đề “Nối kết – Lắng nghe – Nhận diện thực trạng”. Buổi chiều là phiên Đối thoại trong Thánh Thần đầu tiên, bàn về cơ hội và thách đố đối với phẩm giá con người trong thời đại số. Hai bài chia sẻ được giới thiệu:
- “Magnifica Humanitas và sứ mạng truyền thông Công giáo trong thời đại trí tuệ nhân tạo” của Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Khảm.
- “Trí tuệ nhân tạo và trách nhiệm bảo vệ phẩm giá con người” của ông Trần Vũ Nguyên và ông Phêrô Phạm Văn An.
Tên Thông điệp Magnifica Humanitas tôi từng gặp trong bài giáo lý ngày 7/10 của Đức Thánh Cha Lêô XIV, khi ngài trích văn kiện này để nói rằng sứ mạng của Giáo hội có tầm mức lịch sử và bao hàm trách nhiệm với cách các tương quan xã hội được xây dựng (theo Vatican News). Thấy các giám mục Việt Nam đem văn kiện ấy vào bàn thảo luận về trí tuệ nhân tạo, tôi thấy Giáo hội địa phương đang bước cùng nhịp với Giáo hội hoàn vũ.
“Đối thoại trong Thánh Thần” là gì với người giáo dân?
Tôi không dự Hội ngộ, nên không dám kể những gì chưa được tường thuật. Nhưng theo những gì tôi học được ở giáo xứ trong tiến trình hiệp hành mấy năm qua (đây là kinh nghiệm cá nhân, không phải nội dung bài tường thuật), cuộc “Đối thoại trong Thánh Thần” thường có mấy bước: cầu nguyện trước, mỗi người lần lượt nói mà không ai ngắt lời, mọi người lắng nghe điều Chúa Thánh Thần có thể muốn nói qua người khác, rồi mới cùng nhận định.
Tôi nghĩ cách làm ấy đem về gia đình được. Trong bữa cơm tối, thay vì mỗi người cắm mặt vào điện thoại, thử để từng người kể một chuyện trong ngày, những người còn lại chỉ nghe, không phán xét. Nghe thì đơn giản, nhưng nhà tôi thử mới thấy khó. Đứa con trai lớn nói chưa hết câu tôi đã muốn chen vào dạy dỗ.
Mấy điều tôi tự nhắc mình khi cầm điện thoại
- Kiểm tra nguồn trước khi chuyển tiếp. Tin về Đức Thánh Cha, về Tòa Thánh, tôi chỉ tin khi thấy trên Vatican News tiếng Việt, trang Hội đồng Giám mục hoặc trang chính thức của giáo phận.
- Hỏi mình: chia sẻ cái này để làm gì? Để nâng đỡ người khác, hay để thỏa mãn mình là người biết tin trước?
- Cẩn thận với ảnh, giọng nói do AI tạo ra. Một hình ảnh “quá đẹp” hay một câu nói “quá sốc” gán cho chủ chăn cần được nghi ngờ trước khi tin.
- Đặt điện thoại xuống trong giờ kinh tối. Giờ kinh trước bàn thờ Chúa là lúc gia đình “kết nối” với nhau và với Chúa mà không cần sóng mạng.
Hội ngộ còn một ngày nữa mới kết thúc, và tôi sẽ chờ đọc các bản tường thuật tiếp theo. Xin cầu nguyện cho các cha, các sơ và anh chị em giáo dân đang làm truyền thông cho Giáo hội Việt Nam: để các bản tin, các video, các trang mạng của họ luôn là nơi người ta gặp được sự thật và tình yêu, chứ không chỉ là con số lượt xem.
Giữ một góc không cần sóng mạng trong nhà
Giữa nhịp sống số, một bàn thờ Chúa trang nghiêm giúp cả nhà có chỗ dừng lại, tắt màn hình và cùng nhau đọc kinh. Bàn thờ Chúa Beconi chế tác bàn thờ Công giáo nhiều kiểu dáng, từ cổ điển đến hiện đại, kèm tượng Chúa, tượng Đức Mẹ và vật phẩm Công giáo cho gia đình.
Xem các mẫu và nhận tư vấn bố trí góc cầu nguyện tại trang bàn thờ Chúa Beconi.
Nguồn tham khảo: tgpsaigon.net (21/10/2026, nguồn WHĐ 20/10/2026); Vatican News tiếng Việt (7/10/2026).
Nguyễn Cường tổng hợp
