Lễ Các Thánh và Lễ Các Đẳng: viếng nghĩa trang, lãnh ân xá và học nên thánh từ Carlo Acutis

Năm nào cũng vậy, sáng ngày 2/11, mẹ tôi dậy từ bốn giờ, nấu nồi xôi, gói mấy bó hoa cúc vàng, rồi cả nhà chở nhau ra nghĩa trang giáo xứ. Mộ ông bà nội nằm ở dãy thứ ba, cạnh cây sứ già. Lũ trẻ nhổ cỏ, người lớn lau bia, thắp nến, rồi cả nhà quỳ xuống đọc kinh. Hồi nhỏ tôi chỉ thấy đó là một buổi sáng đông vui. Lớn lên mới hiểu, chúng tôi đang làm một việc rất thật của đức tin: hiệp thông với những người đã đi trước.

Hai ngày lễ nối liền nhau

Năm nay, Lễ Các Thánh 1/11 rơi đúng Chúa nhật, và ngày hôm sau, thứ Hai 2/11, là lễ Cầu cho các tín hữu đã qua đời, mà ông bà mình quen gọi là Lễ Các Đẳng. Hai ngày đặt cạnh nhau không phải tình cờ. Hội Thánh là một gia đình gồm những người đang lữ hành trên trần gian, những người đang được thanh luyện và các thánh trên trời. Ta mừng các thánh vì các ngài là đích đến, và cầu cho các linh hồn vì họ đang trên đường tới đó.

Tôi nhớ lại Kinh Truyền Tin trưa ngày 2/11/2025, khi Đức Thánh Cha Lêô XIV suy niệm về chính hai ngày lễ này. Theo Vatican News tiếng Việt, ngài trích lời Chúa Giêsu trong Tin Mừng Gioan: “tôi sẽ không để mất một ai, nhưng sẽ cho họ sống lại trong ngày sau hết” (Ga 6,39). Ngài gọi Lễ Các Thánh là một sự hiệp thông phong phú trong sự khác biệt, và nhắc rằng mỗi người là một thế giới trọn vẹn.

Ngài cũng nhắc lại một hình ảnh của Đức Bênêđictô XVI trong Thông điệp Spe salvi: sự sống đời đời là được chìm vào đại dương tình yêu vô biên. Về việc viếng nghĩa trang, ngài mời chúng ta tuyên xưng điều mình vẫn đọc trong Kinh Tin Kính: “Tôi trông đợi kẻ chết sống lại và sự sống đời sau”. Đứng trước những nấm mộ, Kitô hữu không đứng trước một bức tường, mà đứng trước một lời hứa.

Ân xá cho các linh hồn: những điều cần nhớ

Mỗi năm, giáo xứ tôi đều nhắc lại trên bản tin Chúa nhật cuối tháng Mười, nhưng vẫn có nhiều người hỏi lại. Theo Sách Ân xá của Hội Thánh, ân xá toàn phần trong dịp này chỉ dành cho các linh hồn nơi luyện ngục, và có hai cách thông thường:

• Từ ngày 1 đến ngày 8/11: mỗi ngày, thành kính viếng nghĩa trang và cầu nguyện cho người đã qua đời, dù chỉ cầu thầm trong lòng.
• Ngày 2/11: thành kính viếng một nhà thờ hoặc nhà nguyện, đọc Kinh Lạy Cha và Kinh Tin Kính.

Kèm theo là những điều kiện thông thường: xưng tội, rước lễ, cầu nguyện theo ý Đức Thánh Cha (chẳng hạn một Kinh Lạy Cha và một Kinh Kính Mừng), và lòng dứt bỏ mọi quyến luyến tội lỗi, kể cả tội nhẹ. Mỗi ngày chỉ được lãnh một ân xá toàn phần. Một lần xưng tội có thể dùng cho nhiều ngày lân cận, còn việc rước lễ và cầu theo ý Đức Thánh Cha thì nên làm vào chính ngày muốn lãnh ân xá. Nếu thiếu lòng dứt bỏ trọn vẹn, ân xá trở thành từng phần. Chi tiết cụ thể, anh chị em nên hỏi thêm cha xứ mình.

Điều tôi học được sau nhiều năm: ân xá không phải là một phép tính máy móc. Đó là món quà của lòng thương xót, mà điều kiện quan trọng nhất lại là một trái tim muốn hoán cải. Muốn giúp người đã khuất, trước hết chính mình phải trở về với Chúa.

Một vị thánh mang giày thể thao

Nói đến Lễ Các Thánh, năm nay tôi cứ nghĩ mãi về Thánh Carlo Acutis. Theo bài viết kỷ niệm 20 năm ngày qua đời của ngài đăng trên tgpsaigon.net, Carlo qua đời sáng 12/10/2006 vì một dạng bệnh bạch cầu hiếm gặp, khi mới 15 tuổi. Ngài lập trang web giới thiệu các phép lạ Thánh Thể, đến nay vẫn còn hoạt động. Trên giường bệnh, cậu thiếu niên nói với mẹ rằng mình xin dâng mọi đau khổ lên Thiên Chúa.

Ở Sài Gòn, tháng Mười vừa qua, cuộc trưng bày về các cuộc hiện ra của Đức Mẹ, bộ sưu tập mà Carlo bắt đầu thực hiện, đã diễn ra tại Dòng Mến Thánh Giá Thủ Thiêm. Theo bài tường thuật ngày 13/10/2026, cuộc trưng bày đón hơn 22.000 lượt khách, phần đông là người trẻ, với 630 ca viên trẻ và 153 ngày chuẩn bị. Thánh lễ bế mạc tối 12/10 do Đức cha Giuse Bùi Công Trác chủ tế.

Đức cha nhắc lại lời Carlo: Kinh Mân Côi là bậc thang ngắn nhất để lên thiên đàng. Và ngài nói một câu tôi chép lại để dán ở bàn làm việc: sự thánh thiện tự khắc sẽ lan tỏa, tự khắc sẽ hấp dẫn. Không cần quảng cáo. Một cậu bé mê máy tính, đi giày thể thao, sống bình thường như bao đứa trẻ khác, nay kéo hàng chục ngàn người trẻ Việt Nam đến chầu Thánh Thể và lần chuỗi.

Các thánh không ở xa chúng ta

Lễ Các Thánh không chỉ dành cho những vị có tên trong lịch phụng vụ. Đó còn là lễ của vô số người âm thầm nên thánh: có thể là bà cố của bạn, ông trùm già trong giáo họ, người mẹ nuôi con một mình mà không bao giờ bỏ lễ Chúa nhật. Carlo được Đức Thánh Cha Lêô XIV tuyên thánh năm 2025 chính là lời nhắc rằng con đường ấy mở ra cho bất cứ ai, ở bất cứ tuổi nào.

Năm nay, gia đình tôi định làm khác một chút. Ngoài buổi sáng ở nghĩa trang, mỗi tối trong tuần bát nhật, chúng tôi sẽ đọc tên từng người thân đã khuất trước bàn thờ, kể cho các con một kỷ niệm về họ, rồi cùng đọc kinh Vực Sâu. Và mỗi đứa sẽ chọn một vị thánh để tìm hiểu, viết vài dòng về điều mình muốn bắt chước.

Sau tháng Các Linh hồn sẽ là Mùa Vọng, bắt đầu từ Chúa nhật 29/11. Đi qua những nấm mộ để chuẩn bị đón Chúa đến, có lẽ đó là cách Hội Thánh dạy chúng ta sống hy vọng. Như Đức Thánh Cha đã cầu xin hôm ấy: xin Đức Maria, người phụ nữ của Thứ Bảy Tuần Thánh, dạy chúng ta biết hy vọng.

Nguồn tham khảo: Vatican News tiếng Việt (2/11/2025), tgpsaigon.net (12/10/2026, 13/10/2026).
Nguyễn Cường tổng hợp