Tôi phụ trách trang Facebook của giáo xứ đã gần năm năm. Ban đầu chỉ là đăng giờ lễ, thông báo rửa tội, hình ảnh rước kiệu. Rồi lượt thích tăng, có bài được chia sẻ cả nghìn lần, và tôi bắt đầu để ý đến con số nhiều hơn để ý đến nội dung. Có tuần tôi còn băn khoăn có nên dùng công cụ AI để viết bài suy niệm cho nhanh. Mấy bài báo Công giáo đọc được gần đây giúp tôi nhìn lại công việc nhỏ ấy một cách nghiêm túc hơn.
Một “người có ảnh hưởng” trước thời mạng xã hội
Theo bài viết của Cerith Gardiner được tgpsaigon.net chuyển ngữ (16/9/2026), Đức Tổng Giám mục Fulton Sheen từng có chương trình truyền hình “Life Is Worth Living” phát sóng từ năm 1952, ước tính khoảng 30 triệu người xem mỗi tuần. Trước đó, ngài đã có hơn hai mươi năm với chương trình phát thanh “The Catholic Hour”. Năm 1953, khi nhận giải Emmy, ngài cảm ơn bốn “tác giả” của mình: Mátthêu, Máccô, Luca và Gioan.
Nhưng điều làm tôi chú ý nhất không phải con số khán giả. Từ ngày chịu chức linh mục năm 1919, ngài giữ một giờ mỗi ngày trước Thánh Thể, suốt hơn 60 năm. Ngài gọi đó là giờ làm nên cả ngày sống của mình. Bài viết nhận định thành công của ngài đòi hỏi cả đức tin lẫn năng lực chuyên môn. Tôi đọc mà giật mình: mình làm truyền thông cho giáo xứ, nhưng đã bao lâu rồi mình chưa dành một giờ chầu Thánh Thể trọn vẹn?
Từ người gây ảnh hưởng đến người làm chứng
Từ ngày 10 đến 13/9/2026, Đại hội các Nhà truyền giáo Kỹ thuật số Công giáo châu Á lần thứ nhất diễn ra tại trụ sở Radio Veritas Asia ở Quezon City, Philippines, với hơn 100 người tham dự. Theo bản tin trên tgpsaigon.net, đại hội do Văn phòng Truyền thông Xã hội của Liên Hội đồng Giám mục Á châu và Radio Veritas Asia tổ chức, phối hợp với Bộ Truyền thông Tòa Thánh. Chủ đề là “Từ Người có sức ảnh hưởng đến Chứng nhân”, lấy cảm hứng từ lời các Tông đồ: chúng tôi không thể không nói những gì chúng tôi đã thấy và đã nghe (Cv 4,20).
Hai khái niệm được nhấn mạnh là “sự buông bỏ thánh thiện” và việc chuyển trọng tâm từ “tôi” sang “họ”. Một trong ba tình huống được thảo luận mang tên “Linh mục AI”. Kết luận được nêu ra là thiên chức linh mục không thể quy giản thành những chức năng đơn thuần; trí tuệ nhân tạo, nếu được dùng đúng, chỉ có thể là nhịp cầu dẫn đến sự đồng hành thật sự giữa người với người, chứ không thay thế được.
Tôi nghĩ đến những lúc mình hí hửng vì một bài đăng nhiều lượt xem. Buông bỏ thánh thiện, với tôi, có lẽ là dám đăng một bài ít người thích nhưng cần thiết, và dám không đăng một bài “câu tương tác” dù biết nó sẽ lan rất nhanh.
Khi một xưởng phim chọn bàn tay con người
Một câu chuyện khác đến từ Singapore. Theo bài dịch từ EWTN đăng ngày 4/10/2026, một nhóm nghệ sĩ Công giáo đang làm bộ ba phim hoạt hình âm nhạc 3D về Thánh Phanxicô Assisi, mang tên “The Francis Chronicles”. Họ quyết định không dùng AI để tạo hình ảnh. Đạo diễn Benjamin Tanaka cho biết Thông điệp đầu tiên của Đức Thánh Cha Lêô XIV, Magnifica Humanitas, đã củng cố lựa chọn ấy, vì điều chạm đến họ là việc bảo đảm phẩm giá của lao động con người.
Tôi không nghĩ Giáo hội chống lại công nghệ. Chính các nhà truyền giáo kỹ thuật số cũng dùng AI trong công việc. Nhưng câu chuyện nhóm làm phim nhắc tôi rằng mỗi lựa chọn kỹ thuật cũng là một lựa chọn luân lý: mình dùng công cụ để phục vụ con người, hay để thay thế con người cho tiện.
Vài nguyên tắc tôi tự đặt cho mình
Sau những bài đọc ấy, tôi ngồi viết lại mấy điều cho chính mình và nhóm truyền thông giáo xứ:
- Cầu nguyện trước khi đăng. Không cần dài, chỉ một lời xin Chúa Thánh Thần trước khi bấm nút.
- Kiểm chứng mọi tin. Nhất là tin về Đức Thánh Cha và Giáo hội; chỉ dẫn nguồn chính thức như Vatican News, trang Hội đồng Giám mục, trang giáo phận.
- AI là công cụ, không phải tác giả. Có thể dùng để sửa lỗi chính tả, gợi ý bố cục, nhưng bài suy niệm phải là lời cầu nguyện thật của người viết.
- Tôn trọng con người trong ảnh. Hỏi phép trước khi đăng hình người già, trẻ em, người bệnh.
- Không chạy theo con số. Một bài giúp một người quay về tòa giải tội quý hơn nghìn lượt thích.
Chân phước Fulton Sheen nói lời cảm ơn bốn thánh sử khi nhận giải thưởng. Có lẽ đó là bài học truyền thông ngắn gọn nhất: người loan báo không phải là ngôi sao, Tin Mừng mới là. Còn chúng ta, những người làm truyền thông nghiệp dư ở các giáo xứ, chỉ là những cái loa nhỏ. Loa có tốt đến đâu mà không có tiếng nói thì cũng vô ích, và tiếng nói ấy chỉ đến từ giờ cầu nguyện.
Tối nay, sau khi đăng lịch lễ tuần tới, tôi sẽ tắt máy sớm và ngồi trước bàn thờ Chúa trong nhà mười lăm phút. Không có ai xem, không có lượt thích nào. Chỉ có tôi và Chúa.
Một góc yên tĩnh giữa thế giới kết nối
Giữa nhịp sống luôn trực tuyến, một góc cầu nguyện trong nhà giúp ta tắt màn hình và ở lại với Chúa. Bàn thờ Chúa Beconi chế tác bàn thờ Công giáo, bàn thờ treo tường gọn nhẹ cho căn hộ, tủ thờ và tượng Chúa, tượng Đức Mẹ, tượng các thánh với nhiều kích thước.
Tìm một mẫu bàn thờ phù hợp cho góc cầu nguyện của bạn tại Beconi – bàn thờ Chúa cho gia đình.
Nguồn tham khảo: tgpsaigon.net (12/9/2026, 16/9/2026, 4/10/2026).
Nguyễn Cường tổng hợp
