Có một cảm giác rất khó tả khi đứng trước tượng Mẹ cao xấp xỉ mình. Không phải ngửa lên như trước đài Mẹ lớn, cũng không phải cúi xuống như trước tượng nhỏ trên bàn thờ. Mình nhìn thẳng, và Mẹ nhìn lại. Nhiều bà cụ đến đài Mẹ giáo họ nói với thợ xưởng rằng đứng đó đọc kinh thấy như đang nói chuyện với mẹ ruột mình. Tượng Đức Mẹ 1m6 được đặt nhiều chính vì cảm giác ấy.
Nhưng cũng chính vì gần cỡ người thật, đây là cỡ khó làm cho đẹp hơn người ta tưởng.
Trả lời ngắn: tượng Đức Mẹ 1m6 gần bằng chiều cao một phụ nữ, hợp với đài Mẹ giáo họ, sân nhà rộng, nhà nguyện dòng tu, nơi người ta đứng gần để cầu nguyện. Bệ cho cỡ này nên thấp, khoảng 20 đến 50 phân, để gương mặt Mẹ gần tầm mắt người đứng. Vì người xem đứng sát, tỷ lệ gương mặt, bàn tay phải chuẩn hơn các cỡ khác. Đá trắng nguyên khối làm tốt ở cỡ này; ngọc làm được nhưng khối ngọc liền rất hiếm. Chiều cao 1m6 tính phần tượng, chưa gồm bệ.
Vì sao tượng gần cỡ người lại khó làm
Mắt người rất quen với kích thước của người. Ai cũng biết một bàn tay người lớn to cỡ nào, cái đầu so với vai ra sao, ngón tay dài bao nhiêu. Tượng 50 phân mà tay hơi to một chút, không ai để ý. Tượng 3m đặt trên cao, người xem đứng xa, cũng khó thấy. Nhưng tượng 1m6 đặt ngang tầm, người đứng cách một sải tay, thì sai một chút là thấy ngay. Bàn tay to quá thì thô, nhỏ quá thì yếu. Cổ dài quá thì tượng như vươn lên, ngắn quá thì rụt.
Vì vậy ở cỡ này, xưởng Beconi luôn nặn mẫu đất đúng cỡ trước khi tạc đá. Cha xứ hoặc gia đình đến xem mẫu đất, góp ý gương mặt, rồi mới cho thợ tạc. Quy trình nặn mẫu, sửa mẫu anh chị đọc kỹ ở bài điêu khắc tượng Công giáo.
Tỷ lệ gương mặt Đức Mẹ ở cỡ 1m6
Thợ làm tượng thường lấy chiều cao cái đầu làm đơn vị. Tượng người trưởng thành cân đối thường cao khoảng bảy đến tám lần đầu. Với tượng thánh, thợ hay làm thân dài thanh hơn một chút cho dáng vẻ thanh thoát. Nhưng ở cỡ gần người thật, kéo thân dài quá thì nhìn gần sẽ thấy lạ.
Gương mặt Mẹ ở cỡ này là phần quyết định. Mắt hơi cúi xuống, mi mắt mềm, miệng không cười mà vẫn hiền, má đầy vừa phải. Người Việt thường thích gương mặt Mẹ tròn, hiền hậu hơn kiểu gương mặt dài, sắc của tượng châu Âu. Xưởng có mẫu thiết kế từ Italia, nhưng khi làm cho giáo họ ở Việt Nam, nhiều nơi đề nghị chỉnh nét mặt cho gần gũi hơn. Điều này làm được, miễn giữ đúng hình tượng truyền thống của tước hiệu Mẹ.
Một chi tiết nữa là hướng nhìn. Nếu tượng đặt trên bệ thấp, Mẹ nhìn thẳng hoặc hơi cúi. Nếu bệ cao hơn 50 phân, nên cho Mẹ cúi đầu rõ hơn một chút, kẻo người đứng dưới chỉ thấy cằm và lỗ mũi. Nói vậy nghe buồn cười, nhưng đó là lỗi có thật của nhiều tượng làm theo khuôn đại trà rồi đem đặt lên cao.
Bệ thấp để giữ cảm giác gần gũi
Với tượng Đức Mẹ 1m6, cái đẹp nằm ở chỗ gần. Bệ càng cao, cảm giác đó càng mất, tượng lại trở thành tượng đài. Kinh nghiệm của xưởng là bệ từ 20 đến 50 phân. Bệ 20 phân hợp với nhà nguyện, nơi người ta đứng hoặc quỳ sát tượng. Bệ 40 đến 50 phân hợp với đài Mẹ giáo họ ngoài sân, để tượng không lẫn vào đám đông giáo dân đứng đọc kinh.
Ở nhiều nơi, giáo dân có thói quen chạm tay vào tà áo Mẹ, đặt tay lên chân Mẹ khi xin ơn. Bệ thấp làm việc đó dễ dàng. Mặt trước bệ nên có bậc nhỏ hoặc gờ rộng để đặt hoa, đặt nến, để người ta quỳ sát mà không vướng.
Đá trắng, ngọc hay composite cho tượng 1m6
Đá cẩm thạch trắng và đá trắng Nghệ An là lựa chọn hợp nhất cho đài Mẹ giáo họ ở cỡ này. Khối đá 1m6 vẫn tìm được nguyên khối, không phải ghép. Đá chịu được những bàn tay chạm vào mỗi ngày, lâu năm chỗ bị chạm nhiều còn bóng lên như được mài. Composite thì khác, chỗ hay bị chạm sẽ mòn sơn, lộ lớp nền, phải sửa định kỳ.
Chuyện chở và đặt tượng đá 1m6 cần tính trước. Tượng nặng vài trăm ký, phải có xe cẩu nhỏ hoặc xe tải có cẩu tay, đường vào sân phải đủ cho xe đến gần. Bệ phải có móng, nhất là đất sân giáo họ ở vùng trũng. Chi tiết làm móng và đài anh chị xem bài xây đài Đức Mẹ ngoài trời.
Ngọc onyx, ngọc bích, thạch anh ở cỡ 1m6 thì xưởng phải nói rõ: khối ngọc liền đủ lớn, không rạn, vân đẹp, là rất hiếm. Thường phải tìm lâu, có khi phải chọn khối lớn hơn nhiều rồi bỏ đi phần lỗi. Một số trường hợp xưởng tính ghép khối, nhưng ghép ngọc phải tính đường ghép rơi vào nếp áo để không lộ, và chỉ làm khi gia đình đồng ý. Giá cao và thời gian làm dài. Tượng ngọc cỡ này hợp với nhà nguyện, cung thánh có mái che hơn là đài ngoài trời. Anh chị đọc thêm bài tượng Công giáo bằng đá quý và ngọc.
Composite vẽ tay 1m6 vẫn có chỗ của nó: nhà nguyện trong nhà, giáo họ còn khó khăn, hoặc nơi cần tượng có màu áo theo tước hiệu. Đặt ngoài trời thì nên có mái che và neo chắc.
Một ví dụ thật ở cỡ này là tượng Đức Mẹ Ban Ơn cao 1m6 đặt sân thượng, anh chị xem để thấy tỷ lệ so với người đứng cạnh.
Mấy câu anh chị hay hỏi xưởng
Tượng Đức Mẹ 1m6 có quá lớn cho sân nhà không?
Nếu sân sâu từ 5 đến 6m trở lên, tượng 1m6 trên bệ thấp vẫn đẹp. Sân hẹp hơn, nhà thấp tầng, thì 1m đến 1m2 hợp hơn.
Có thể xem mẫu đất trước khi tạc đá không?
Có, và xưởng khuyến khích. Ở cỡ gần người thật, duyệt gương mặt trên mẫu đất giúp tránh phải sửa trên đá.
Tượng 1m6 có gửi ra nước ngoài được không?
Được. Tượng đá đóng thùng gỗ, gửi đường biển. Tượng composite nhẹ hơn nên chi phí vận chuyển thấp hơn nhiều.
Một tượng Mẹ cao bằng người, đứng giữa sân giáo họ, là chỗ để những người con tìm về khi có chuyện vui chuyện buồn. Anh chị nào đang tính đặt tượng Đức Mẹ 1m6, xin liên hệ Xưởng tượng Công Giáo Beconi qua hotline/Zalo trên website catholicvn.com hoặc nhắn tin fanpage Beconi. Xưởng sẽ gửi mẫu, tư vấn chất liệu và báo giá theo đúng yêu cầu. Xin Mẹ luôn ở gần anh chị như người mẹ hiền.
