Câu đầu tiên xưởng hay nghe qua điện thoại không phải là “mẫu nào đẹp” mà là “nhà con nên đặt tượng Mẹ cao bao nhiêu”. Có anh gửi tấm ảnh bức tường phòng khách kèm cây thước dây dán băng keo. Có cha xứ gửi bản vẽ sân nhà thờ. Mỗi chỗ một khác, nên chọn kích thước tượng Đức Mẹ cho đúng là việc phải tính, không đoán được.
Bài này mình gom lại các cỡ mà xưởng Beconi làm nhiều nhất, kèm vài cách đo đơn giản để anh chị tự ước lượng trước khi gọi xưởng.
Trả lời ngắn: kích thước tượng Đức Mẹ phổ biến gồm 80cm, 1m, 1m2, 1m4, 1m5, 1m6, 1m8, 2m, 2m5, 3m và 4m. Cỡ 80cm đến 1m hợp với bàn thờ lớn và góc kinh trong nhà; 1m2 đến 1m6 hợp sân nhà, hang đá nhỏ, nhà nguyện, cung thánh; từ 1m8 đến 4m dành cho sân nhà thờ, đài Mẹ giáo xứ và trung tâm hành hương. Chiều cao này thường chỉ tính phần tượng, chưa gồm chân đế hay bệ.
Bảng các kích thước tượng Đức Mẹ xưởng hay làm
Đây là những cỡ quen tay của thợ, khuôn và mẫu đất có sẵn nhiều. Cỡ khác vẫn làm được, chỉ là phải nặn mẫu riêng.
- 80cm: bàn thờ lớn phòng khách, nhà nguyện cộng đoàn nhỏ, góc cầu nguyện có bệ đứng.
- 1m: đài Mẹ nhỏ trước sân nhà, ban công rộng, góc vườn. Đây là cỡ được đặt nhiều nhất.
- 1m2: sân nhà phố, hang đá nhỏ, nhà thờ họ, cung thánh nhà nguyện.
- 1m4 và 1m5: cung thánh nhà thờ cạnh bàn thờ chính, tượng kiệu rước.
- 1m6: gần bằng người thật, đài Mẹ giáo họ, nơi người ta đứng sát để cầu nguyện.
- 1m8: sân nhà thờ, đài Mẹ giữa vườn, tượng đặt trên bệ cao.
- 2m: đài Mẹ giáo xứ, cần móng và neo bệ cẩn thận.
- 2m5: quảng trường, trước mặt tiền nhà thờ, nhìn từ xa.
- 3m và 4m: linh đài lớn, trung tâm hành hương, công trình cần kỹ sư tham gia.
Mỗi cỡ có chuyện riêng của nó. Anh chị muốn đọc kỹ thì xem các bài tượng Đức Mẹ 80cm, tượng Đức Mẹ 1m, tượng Đức Mẹ 1m6 và tượng Đức Mẹ 2m.
Cách tính kích thước tượng Đức Mẹ theo chỗ đặt
Trong nhà: nhìn trần nhà trước
Trong nhà thì cái trần quyết định nhiều nhất. Anh chị lấy chiều cao từ sàn tới trần, trừ đi phần bệ hoặc mặt bàn thờ, rồi chừa phía trên đầu tượng một khoảng thở. Kinh nghiệm của thợ là khoảng trống trên đầu tượng ít nhất cũng bằng một phần ba chiều cao tượng. Tượng chạm sát trần nhìn rất bí, như bị ép xuống.
Ví dụ phòng khách trần khoảng 3m, bàn thờ cao khoảng 1m2, thì phần còn lại chừng 1m8. Đặt tượng Mẹ 80cm đến 1m là thoáng. Đặt 1m2 vẫn được nhưng bắt đầu thấy nặng. Đó là lý do trong nhà ít khi xưởng khuyên quá 1m.
Ngoài trời: nhìn khoảng cách người đứng xem
Ngoài trời không có trần, nên phải tính theo chỗ người ta đứng. Một cách dễ nhớ: người đứng xem cách tượng chừng gấp hai đến ba lần tổng chiều cao tượng và bệ thì nhìn trọn vẹn, không phải ngửa cổ. Sân nhà chỉ lùi được 3 đến 4m thì tượng 1m đến 1m2 là đẹp. Sân nhà thờ rộng, giáo dân đứng xa cả chục mét thì tượng phải từ 1m8 trở lên mới không bị lọt thỏm.
Chiều cao bệ đi cùng tượng
Bệ thường cao khoảng một phần ba đến một nửa chiều cao tượng. Nhưng với tượng lớn đặt xa, có khi bệ còn cao hơn thế để gương mặt Mẹ vượt lên trên đầu người đi lễ. Còn tượng gần cỡ người thật mà đứng ngay lối đi thì bệ lại nên thấp, để người cầu nguyện thấy gần Mẹ.
Chiều cao tượng có tính chân đế không?
Đây là chỗ hay hiểu lầm nhất. Ở xưởng Beconi, khi nói “tượng Mẹ 1m5” là tính phần tượng, từ dưới đế liền của tượng lên đỉnh đầu (hoặc đỉnh vương miện, nếu có). Chân đế, bệ đá, bệ xây là phần riêng.
Có mẫu đế liền khá dày, có mẫu có đám mây hay quả địa cầu dưới chân. Nên khi đặt hàng, anh chị cứ hỏi rõ: con số này tính tới đâu, có vương miện không, có đế liền không. Hỏi kỹ một câu thì đỡ được chuyện tượng về tới nơi mới thấy cao quá hang đá hay thấp hơn mình nghĩ.
Cỡ tượng và chất liệu: đá, ngọc hay composite
Kích thước ảnh hưởng thẳng tới chuyện chọn chất liệu. Cùng một mẫu Mẹ, cỡ nhỏ làm gì cũng được, càng lên cao càng phải tính.
Với đá cẩm thạch trắng và đá trắng Nghệ An, cỡ từ 80cm đến 2m xưởng làm thường xuyên, tạc từ một khối liền. Lên 2m5 trở lên thì khối đá lớn hiếm hơn, nặng hàng tấn, vận chuyển và cẩu lắp tốn công. Đá Non Nước và đá xanh cũng dùng cho tượng ngoài trời, màu trầm hơn, hợp với đài Mẹ trong vườn cây.
Với ngọc quý và đá ngọc như ngọc onyx, ngọc bích, thạch anh, thì cỡ nhỏ dưới 1m là phổ biến. Từ 1m5 trở lên, tìm được khối ngọc liền đủ lớn, không nứt, vân đẹp là chuyện hiếm. Tượng ngọc 2m đến 3m thường phải chọn khối rất lớn hoặc ghép khối có tính toán, giá cao, làm lâu. Xưởng nói thật điều đó từ đầu, không hứa cho vui.
Còn composite vẽ tay thì nhẹ, làm được mọi cỡ, lên màu áo xanh áo trắng tùy ý, giá mềm hơn đá. Cỡ lớn ngoài trời dùng composite thì phải có cốt và neo chắc, vì tượng nhẹ mà đón gió. Tượng kiệu rước gần như luôn dùng composite cho người khiêng đỡ cực.
Mấy lỗi hay gặp khi chọn cỡ
Lỗi thứ nhất là chọn theo ảnh mẫu. Ảnh chụp trong xưởng, cạnh không có gì để so, nên tượng 1m nhìn cũng như 2m. Anh chị nên đứng tại chỗ định đặt, dựng một cây sào hay tấm bìa đúng chiều cao, nhìn từ chỗ mình hay đứng đọc kinh. Cách này rất quê mà rất trúng.
Lỗi thứ hai là quên bệ. Tượng 1m2 vừa khít hang đá, nhưng đặt lên bệ 40 phân thì đầu Mẹ chạm vòm. Lỗi thứ ba là chọn tượng to quá so với bàn thờ, Thánh giá ở giữa lại thấp hơn tượng Mẹ hai bên. Trên bàn thờ gia đình, Thánh giá nên là điểm cao nhất, tượng Mẹ và Thánh Giuse thấp hơn một chút.
Anh chị muốn đọc kỹ từng cỡ thì xưởng có viết riêng: tượng Đức Mẹ 80cm, 1m, 1m2, 1m4 và 1m5, 1m6, 1m8, 2m, 2m5, 3m và 4m. Mỗi bài nói chuyện chỗ đặt, bệ và cách lắp của cỡ đó.
Anh chị xem một dòng tượng có đủ nhiều cỡ để so cho dễ, như tượng Đức Mẹ Ban Ơn mẫu M1.
Mấy câu anh chị hay hỏi xưởng
Kích thước tượng Đức Mẹ nào hợp với nhà phố?
Trong nhà thì 60cm đến 1m là vừa, tùy bàn thờ. Sân trước nhà phố thường hợp với tượng 1m đến 1m2 đặt trên bệ thấp, vì người xem đứng không xa được.
Xưởng có làm cỡ lẻ như 1m35 hay 1m7 không?
Có. Cỡ lẻ thì xưởng nặn hoặc phóng mẫu riêng, thời gian lâu hơn cỡ có sẵn một chút. Anh chị gửi số đo chỗ đặt để thợ cân tỷ lệ.
Đặt tượng ngọc quý cỡ lớn mất bao lâu?
Tùy khối ngọc. Riêng việc tìm được khối phù hợp đã có thể mất thời gian, sau đó mới tạc, mài, đánh bóng. Xưởng sẽ báo cụ thể sau khi xem mẫu và cỡ anh chị chọn.
Chọn được cỡ vừa với chỗ đặt thì tượng Mẹ sẽ hiện diện tự nhiên trong nhà, trong sân, như Mẹ vẫn ở giữa con cái mình. Anh chị cứ đo chỗ định đặt, chụp vài tấm ảnh, rồi liên hệ Xưởng tượng Công Giáo Beconi qua hotline/Zalo trên website catholicvn.com hoặc nhắn tin fanpage Beconi. Giá tùy kích thước và chất liệu, xưởng sẽ báo cụ thể. Xin Mẹ gìn giữ gia đình anh chị.
